Λυτρώνεται ή καταστρέφεται το πανεπιστήμιο με τις καινούργιες προτάσεις; Άρθρο του Καθηγητή ΑΠΘ Γρηγόρη Καλφέλη στο ΒΗΜΑ

Λυτρώνεται ή καταστρέφεται το πανεπιστήμιο με τις καινούργιες προτάσεις;

Άραγε λυτρώνεται ή καταστρέφεται το σημερινό πανεπιστήμιο από τις καινούργιες προτάσεις της Υπουργού Παιδείας;

Εγώ δεν θα ταχθώ ούτε με τους φανατικούς εκείνους πρυτάνεις, που υποστηρίζουν το σημερινό αδιέξοδο κομματικοποιημένο μοντέλο του πανεπιστημίου.

Ούτε όμως και με εκείνες τις πρυτανικές αρχές που συνηγορούν άκριτα και απαράδεκτα με το προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο ( που μεταφέρει μηχανιστικά στη χώρα μας ρυθμίσεις που ισχύουν σε άλλες χώρες με εντελώς διαφορετικό ιστορικό περιβάλλον).

Διαβάστε περισσότερα!

Τί θέλει ο Ομπάμα. Άρθρο του Πωλ Κρούγκμαν

Την Πέμπτη, ο πρόεδρος Ομπάμα συναντήθηκε με τους Ρεπουμπλι-κάνους για να συζητήσουν μια πιθανή συμφωνία για το χρέος. Δεν ξέρουμε ακριβώς ποια ήταν η πρόταση, αλλά δημοσιεύματα πριν από την συνάντηση άφηναν να εννοηθεί πως ο κ.Ομπάμα πρόσφερε τεράστιες περικοπές δαπανών, που πιθανότατα θα περιλαμβάνουν περικοπές στην Κοινωνική Ασφάλιση και «ψαλίδι» στην κάλυψη όλων των Αμερικανών πολιτών από το σύστημα περίθαλψης Medicare.

Διαβάστε περισσότερα!

Νέα εργαλεία ρευστότητας για τις επιχειρήσεις

Νέα χρηματοοικονομικά εργαλεία που παρέχουν ρευστότητα για τις άμεσες ανάγκες των επιχειρήσεων, καθώς και νέα επενδυτικά εργαλεία σε παραδοσιακούς και σύγχρονους κλάδους ανακοίνωσε σήμερα, Τετάρτη 6 Ιουλίου 2011, ο υπουργός Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, κ. Μιχάλης Χρυσοχοϊδης.

Μαζί με το πρόγραμμα στήριξης 20.000 επιχειρήσεων από το πρόγραμμα «Εθνικό Αποθεματικό Απροβλέπτων», που ξεκινά το Σεπτέμβρη, συνδυάζονται νέα προγράμματα και χρηματοοικονομικά εργαλεία (εγγυήσεις, επενδυτικά δάνεια και προχρηματοδότηση των εξαγωγών), που ξεκινούν ήδη από το 3ο δεκαήμερο του Ιουλίου.   

Διαβάστε περισσότερα!

Η κρίση και το έθνος. Άρθρο του καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αντώνη Λιάκου, στο Βήμα.

Το βάθος και η έκταση της σηµερινής κρίσης δεν µπορεί να αφήσoυν το έθνος ανεπηρέαστο. Το έθνος είναι συνειδησιακό φαινόµενο και η εθνική συνείδηση δεν αποτυπώνει απλώς την ιστορία αλλά αναπαράγεται στο σηµείο όπου οι εµπειρίες, βιωµένες ή µαθηµένες, συναντούν τις συλλογικές προσδοκίες, µέσα στις οποίες εγγράφονται και οι ατοµικές. Εκεί οφείλεται η δυναµική της. Οταν οι προσδοκίες αντιστοιχούν και στηρίζονται στις εµπειρίες, η εθνική συνείδηση είναι δυναµική. Οταν υπολείπονται ή αποσυσχετίζονται, είναι αδύναµη. Αλλά ό,τι ζούµε στη σηµερινή κρίση είναι κυριολεκτικά η κατάρρευση αυτής της σχέσης.

Διαβάστε περισσότερα!

Ηθική και πολιτική (Φλωρίδης, Παπακωνσταντίνου, Βενιζέλος)

του Γρηγόρη Καλφέλη*

Πόσο ανήθικη μπορεί να είναι η παραίτηση ενός βουλευτή; Και πόσο συμβιβάζεται με μια ριζοσπαστική πολιτική κουλτούρα;

Και το αναφέρω αυτό γιατί οι παραιτήσεις των δύο βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος Φλωρίδη και Νασιώκα έγιναν αντικείμενο μιας άγριας και απαράδεκτης κριτικής.
Κάποιοι μίλησαν ανιστόρητα για μια νέα αποστασία, κατά το μοντέλο του 1965. Και ο σημερινός υπουργός Δικαιοσύνης έκανε λόγο για δειλούς.

Διαβάστε περισσότερα!

Ο Σόϊμπλε, ο Ήλιος της Ελλάδας και το χρέος της.

«Η Ελλάδα έχει πολύ περισσότερες ώρες ηλιοφάνειας από τη Γερμανία και θα μπορούσε να εξάγει σε μας ρεύμα. Η ελληνική οικονομία θα είχε έτσι ένα ανταγωνιστικό εξαγωγικό προϊόν και μάλιστα περιζήτητο», σημειώνει ο κ. Σόιμπλε και προσθέτει ότι δίχως μία τέτοια προοπτική θα είναι για τον ίδιο δύσκολο να πείσει «το Γερμανό φορολογούμενο να επωμισθεί το σημαντικό ρίσκο ενός νέου προγράμματος» για την Ελλάδα.
Σε συνέντευξη του στην εβδομαδιαία εφημερίδα Die Zeit ο κ. Σόιμπλε υποστηρίζει ότι η χορήγηση νέας οικονομικής βοήθειας στην Ελλάδα, προϋποθέτει την προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων, των μεταρρυθμίσεων στις εργασιακές σχέσεις, αλλά και την εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ειδικότερα αναφέρει ότι η εκμετάλλευση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από γερμανικές επιχειρήσεις θα μπορούσε να αποτελέσει λύση, προκειμένου να ενισχυθεί η ελληνική οικονομία και να περιοριστεί το δημόσιο χρέος.
Το ερώτημα που προκύπτει από αυτές τις δηλώσεις είναι : ο κ. Σόϊμπλε εφευρίσκει τρόπους να βγάλει περισσότερο κέρδος για τη χώρα του από ότι επιτρέπει η διαφορά επιτοκίων δανεισμού Ελλάδας - Γερμανίας. Η Ελλάδα, ποιούς τρόπους θα βρεί για να αντιστρέψει αυτή την σε βάρος της κατάσταση; Για παράδειγμα θα αφήσει τον ήλιο της στα χέρια των Γερμανών ή θα τον αξιοποιήσει για την δική της βιώσιμη ανάπτυξη;
Όταν λέμε Ελλάδα δεν εννοούμε μόνο την κυβέρνηση. Εννούμε π.χ. τη ΔΕΗ, διοίκηση και εργαζόμενους. Υπάρχει σχεδιασμός ταχείας ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από την Επιχείρηση, ώστε να αλλάξει το ενεργειακό ισοζύγιο με μείωση της συμμετοχής του λιγνίτη και αύξηση των ΑΠΕ; Οι εργαζόμενοι προβληματίζονται και αγωνίζονται πάνω στο ζήτημα αυτό ή τους ενδιαφέρει μόνο το ιδιοκτησιακό καθεστώς της επιχείρησης; Γιατί η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε με 100% ποσοστό κρατικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής.
Η Αυτοδιοίκηση, Δημοτική και Περιφερειακή, διαμορφώνουν σχέδια αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ; Διεκδικούν ρόλο στον τομέα αυτό ή μόνο ο Σόϊμπλε έχει τέτοιες βλέψεις;
Με άλλα λόγια : θα δούμε ως Ελλάδα πιο στρατηγικά τα ζητήματα, ώστε να ασχοληθούμε ΑΠΟ ΤΩΡΑ μ΄αυτά, ή θα μας απασχολεί αποκλειστικά το σήμερα, το βραχυπρόθεσμο και το μεσοπρόθεσμο, χάνοντας διαρκώς το στρατηγικό στόχο, δηλαδή το μέλλον μας, άρα και το παρόν μας;

Διαβάστε περισσότερα!

Μια Ελλάδα σε παράκρουση, άρθρο του Καθηγητή ΑΠΘ Γρηγόρη Καλφέλη στο ΒΗΜΑ

Αρμονία δεν μπορεί να υπάρχει στη σημερινή χρεοκοπημένη Ελλάδα. Άλλο όμως αυτό και άλλο να δίνουμε την αίσθηση μιας χώρας που βρίσκεται σε πλήρη παράκρουση.

Και θα συζητήσω τρία ζητήματα, όπου δίνουμε την εικόνα μιας παρανοϊκής Ελλάδας (χωρίς αυτογνωσία)!
Βουλευτές
Θα αρχίσω καταρχήν από τις αποζημιώσεις των βουλευτών. Γιατί; Γιατί είναι εντελώς παρανοϊκό να μη πλήττονται οι παχυλοί μισθοί των εθνικών μας αντιπροσώπων, όταν ακρωτηριάζονται αλύπητα οι μισθοί και οι συντάξεις των φτωχότερων ανθρώπων, λόγω των σκληρών μέτρων λιτότητας που έχουν επιβληθεί!

Και για ποιο λόγο κάνουμε αυτή την παρατήρηση; Γιατί, όπως έλεγε και ο γάλλος κοινωνιολόγος Πιέρ Μπουρντιέ, η πολιτική είναι πρωτίστως «διαχείριση συμβολισμών».

Θα ήταν λοιπόν χρήσιμο, όταν το πολιτικό σύστημα έχει απαξιωθεί πλήρως, οι βουλευτές να στείλουν ένα καθαρό συμβολικό μήνυμα στο πλήθος.
Ότι δηλαδή το κομματικό προσωπικό συμπάσχει με τους αδύνατους και μειώνει δραστικά τις φουσκωμένες αποζημιώσεις των εκατό χιλιάδων ευρώ!

Θα ήταν το ελάχιστο που θα μπορούσαν να κάνουν οι βουλευτές σε μια περίοδο ανυπολόγιστης φτώχειας. Αν φυσικά θα ήθελαν να διατηρήσουν ενεργή τη σχέση αντιπροσώπευσης με τους ψηφοφόρους τους (πράγμα σημαντικό για μια δυτική δημοκρατία).

Όμως και αυτή την απλή συμβολική ενέργεια δεν την κάνουν, γιατί ζουν απομονωμένοι στο δικό τους πολυτελή κόσμο και αυτό τροφοδοτεί τις αντιπολιτικές ενέργειες, τις μούντζες, τα γιαουρτώματα και όλη αυτή την κουλτούρα των σπασμωδικών αντιδράσεων, που ενισχύουν το παρακμιακό κλίμα μιας καταρρέουσας χώρας!

Φοροδιαφυγή
Την ίδια παρανοϊκή εικόνα παρουσιάζει –ειδικά- η κυβέρνηση στο ζήτημα της φοροδιαφυγής . Τι εννοώ;

Επειδή είναι ανίκανη να συλλάβει την εκτεταμένη φοροδιαφυγή, γδέρνει με το μνημόνιο 2 –για μια ακόμη φορά- τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους.

Όλα αυτά αποδεικνύουν ότι ο Υπουργός των οικονομικών μάλλον δεν έχει πολιτική (ή ταξική) αντίληψη για τις παρενέργειες που προκαλούν οι επιλογές του, αφού την κρίση την πληρώνουν κυρίως οι φτωχότεροι.

Τι θα εμπόδιζε λ.χ να περιοριστεί η έκτακτη εισφορά μόνο στους ελευθεροεπαγγελματίες (γιατρούς, δικηγόρους κλπ), όπου η φοροδιαφυγή πέφτει σύννεφο;

Όμως υπάρχουν και πιο ευφυείς λύσεις, όπως αυτή που πρότεινε ο ευρωβουλευτής των Πρασίνων Ντανιέλ Κον- Μπεντίτ. Δηλαδή, σε συνεργασία με την Ευρωπαική Επιτροπή να ζητηθεί το «πάγωμα» των μεγάλων καταθέσεων των Ελλήνων στην Ελβετία, την Κύπρο και αλλού.

Έτσι θα μαθαίναμε ποιοι είναι αυτοί οι απάτριδες έλληνες (με ε μικρό) που έβγαλαν τεράστια ποσά στο εξωτερικό, αν πλήρωσαν τους φόρους και –κυρίως- πώς τα απέκτησαν!

Και έτσι δεν θα αποτελούσαμε το αποκρουστικό παράδειγμα ενός χρεοκοπημένου κράτους, που έχει όμως σωρευμένο ιδιωτικό πλούτο στις ξένες τράπεζες (ο Spiegel τον υπολογίζει στα 300 δις. ευρώ)!

Όμως και αυτό δεν γίνεται και έτσι οι πάμπολλοι φοροφυγάδες αυτού του τόπου εξακολουθούν να ζουν ευτυχισμένα και αυτό επιτείνει το συνολικό κλίμα μιας ανεξέλεγκτης κατάστασης.

Οι αγανακτισμένοι
Για αυτό το κίνημα κανείς, καταρχήν, δεν θα μπορούσε να μιλήσει αρνητικά, γιατί είναι υγιές να βγαίνει ο κόσμος στους δρόμους, όταν χειροτερεύουν δραματικά οι συνθήκες της ζωής του.

Όμως εδώ εμφανίζεται και το φαινόμενο, που ο μαρξιστής διανοητής Σλάβοι Ζίζεκ ονομάζει «φετιχιστική απάρνηση».

Δηλαδή γνωρίζω, αλλά δεν θέλω να αντιμετωπίσω πλήρως τις συνέπειες αυτής της γνώσης.

Τι σημαίνει αυτό με απλούστερα λόγια; Πολλοί από αυτούς που δηλώνουν σήμερα ως αγανακτισμένοι, επί 40 χρόνια ψήφιζαν ένα διεφθαρμένο δικομματικό σύστημα, όπου οι βουλευτές διόριζαν «από τα παράθυρα», όπου η πλειοψηφία ήταν έτοιμη να δώσει «φακελάκι» για να γίνει η δουλειά της κλπ.

Επομένως θα ήταν πραγματική παράκρουση όλοι οι αγανακτισμένοι να νομίζουν ότι η Ελλάδα της σημερινής χρεοκοπίας εμφανίστηκε χωρίς τη δική τους συμμετοχή (ή δια παρθενογενέσεως)!

Και κάτι άλλο. Το σύνθημα «να φύγει το χρέος, το μνημόνιο και η τρόικα» μας εκφράζει όλους. Όμως το χρέος δεν μπορεί να φύγει, εκτός και αν πιστεύουμε στη μεταφυσική!

Όμως μπορεί να «εξαφανιστεί» το μνημόνιο, αν κηρύξουμε με δικιά μας βούληση στάση πληρωμών! Αρκεί να ξέρουμε, ότι την επόμενη μέρα δεν θα καταβάλλονται μισθοί και συντάξεις, ότι τα φυσικά σύνορα της χώρας θα πρέπει να κλείσουν κλπ.

Τις θέλουμε αυτές τις παρενέργειες; Τις αντέχουμε; Το να προβάλλουμε όμως κάποια συνθήματα, χωρίς να κατανοούμε τι ακριβώς σημαίνουν, αυτό συνιστά μια άλλη παράκρουση!

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Είναι ανάγκη κάποτε να συζήσουμε ειλικρινά στην Ελλάδα για το τι μας συμβαίνει και ποιες λύσεις έχουμε!
Διαβάστε περισσότερα!

Κατασκευή συναίνεσης και απόκρυψη κερδοσκοπίας: Οι δύο μύθοι ότι δεν παράγουμε τίποτα και δεν υπάρχουν λεφτά,άρθρο του Κώστα Νικολάου

Όλες οι οικονομικές, πολιτικές και ιδεολογικές δυνάμεις του διεθνώς αποτυχημένου και καταρρέοντος νεοφιλελευθερισμού προσπαθούν να επιβάλλουν την πολιτική τους για την «αντιμετώπιση» της κρίσης στηριζόμενοι στη μαζική διάδοση και επικράτηση διαφόρων μύθων, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχουν ο μύθος ότι σαν χώρα δεν παράγουμε τίποτα και ο μύθος ότι δεν υπάρχουν λεφτά. Συνοδευτικά στοιχεία αυτών των μύθων είναι οι ισχυρισμοί ότι ο Ελληνικός λαός είναι ένας λαός διεφθαρμένων, κλεφτών, τεμπέληδων, βολεψάκηδων, χαβαλετζήδων κλπ, ότι δεν κάνει τίποτα άξιο λόγου και φυσικά, ότι ζει με δανεικά.
Η επιτυχής έκβαση της παραπάνω προσπάθειας θα έχει σαν συνέπεια την κατασκευή ενός λαού, που θα συναινέσει και θα αποδεχθεί τα πάντα, αφού τίποτα δεν παράγει, άρα κέρδη δεν υπάρχουν και φυσικά, λεφτά δεν υπάρχουν.

Μήπως όμως παράγουμε πολλά μεν, αλλά ο παραγόμενος πλούτος στην Ελλάδα γίνεται στο μεγαλύτερο μέρος του κέρδη και μάλιστα σχεδόν αφορολόγητα και έτσι αναγκαζόμαστε να δανειζόμαστε και γι’ αυτό δημιουργήθηκε το χρέος;

Μήπως αυτό είναι που επιχειρείται με κάθε τρόπο να αποκρυφτεί, επιρρίπτοντας ταυτόχρονα την ευθύνη του χρέους στο δήθεν υπερτροφικό δημόσιο και στους δήθεν τεμπέληδες έλληνες εργαζόμενους, έτσι ώστε –ως ένοχοι - να αποδεχθούν ότι το χρέος είναι δικό τους, ότι πρέπει αυτοί να πληρώσουν (με επιπλέον φόρους σε μισθωτούς και συνταξιούχους, με απολύσεις-ανεργία και με δραματική μείωση εισοδημάτων) και ότι πρέπει να πουληθεί δημόσια περιουσία;

Μήπως;

Τι δείχνουν τα στοιχεία σε ότι αφορά το αν παράγουμε ή όχι και αν υπάρχουν λεφτά;

Δεν παράγουμε τίποτα;

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ), της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) καθώς και του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ) προκύπτει ότι η Ελλάδα είναι σημαντική παραγωγός χώρα βασικών μετάλλων, αλλά και βιομηχανικών ορυκτών, ορισμένων με περγαμηνές σε παγκόσμιο επίπεδο. Εταιρείες του κλάδου κατέχουν ηγετικές θέσεις στην Ευρωπαϊκή αλλά και στην διεθνή αγορά σε προϊόντα όπως βωξίτης, αλουμίνα, αλουμίνιο, νικέλιο, καυστική μαγνησία, μπεντονίτης, περλίτης, ελαφρόπετρα και μάρμαρα. Ενδεικτικά, η Ελλάδα, σε παγκόσμια κλίμακα, είναι η μοναδική χώρα παραγωγής χουντίτη, πρώτη χώρα παραγωγής περλίτη, δεύτερη χώρα παραγωγής κίσσηρης (ελαφρόπετρας) και μπεντονίτη καθώς και πρώτη στην εξαγωγή προϊόντων λευκόλιθου/μαγνησίτη στην ΕΕ (βλ. Π. Τζεφέρης, «Η εξορυκτική / μεταλλουργική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Στατιστικά δεδομένα 2007-2008», Ορυκτός πλούτος/Mineral Wealth, 153, 2009)

Η Ελλάδα στο βιομηχανικό-εξορυκτικό τομέα ενδεικτικά:

- Κατέχει την 1η θέση παγκόσμια με μερίδιο πάνω από το 25% της παγκόσμιας παραγωγής περλίτη (ο περλίτης χρησιμοποιείται στην οικοδομική βιομηχανία, στη διήθηση βιομηχανικών λυμάτων, στη βιομηχανία τροφίμων και ποτών κλπ)
- Κατέχει την 1η θέση στην Ευρώπη και τη 2η θέση παγκόσμια στην παραγωγή μπεντονίτη. Η Ελλάδα έχει τη μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγό μπεντονίτη στην ΕΕ καθώς και τη μεγαλύτερη εξαγωγική εταιρεία παγκόσμια (ο μπεντονίτης χρησιμοποιείται στα χυτήρια, στα κατασκευαστικά έργα, στην παραγωγή σιδήρου, στις γεωτρήσεις πετρελαίου, στην παραγωγή προσροφητικών υλικών, στη βιομηχανία χάρτου, στη χημική βιομηχανία, τα κεραμικά και την κτηνοτροφία)
- Είναι στις 10 πρώτες χώρες του κόσμου στην παραγωγή και εξαγωγή μαρμάρου (σχεδόν το μισό εξάγεται)
- Είναι στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης και του κόσμου μεταξύ των σημαντικότερων εξαγωγικών χωρών τσιμέντου
- Κατέχει την 8η θέση παγκόσμια με τα μεγαλύτερα αποθέματα βωξίτη και είναι η μεγαλύτερη βωξιτοπαραγωγός χώρα της ΕΕ. Η Ελλάδα είναι πρώτη στην Ευρώπη σε παραγωγή αλουµινίου (ο βωξίτης αποτελεί πρώτη ύλη για την παραγωγή αλουμινίου)
- Έχει τη μεγαλύτερη εξαγωγική επιχείρηση μαγνησίας στην ΕΕ. Η Ελλάδα καλύπτει το 46% της συνολικής παραγωγής μαγνησίτη της Δυτικής Ευρώπης (ο μαγνησίτης μετατρέπεται σε προϊόντα με μεγάλη ζήτηση στη χαλυβουργία)
- Είναι μια από τις μεγαλύτερες παραγωγούς χώρες της ΕΕ σε νικέλιο (και μάλιστα η μοναδική στη ΕΕ που το παράγει από εγχώριες πηγές) και καλύπτει το 7% των αναγκών της ευρωπαϊκής αγοράς και το 2-3% του δυτικού κόσμου (το νικέλιο αποτελεί μια βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα – στον καταναλωτή είναι αναγνωρίσιμο στις ανοξείδωτες οικιακές συσκευές)
- Έχει κάνει στροφή, την τελευταία δεκαετία, στην αξιοποίηση νέων βιομηχανικών ορυκτών με καινοτόμες, εξειδικευμένες χρήσεις με περιβαλλοντικό προσανατολισμό και υψηλή προστιθέμενη αξία. Ενδεικτικά αναφέρεται η εξόρυξη και επεξεργασία του ατταπουλγκίτη, τα κοιτάσματα του οποίου είναι μοναδικά τέτοιου μεγέθους στην Ευρώπη και από τα μεγαλύτερα παγκόσμια (ο ατταπουλγκίτης χρησιμοποιείται σε μοριακά φίλτρα, gels κλπ). Επίσης αναφέρεται η εξόρυξη / επεξεργασία του χουντίτη-υδρομαγνησίτη (ο χουντίτης-υδρομαγνησίτης χρησιμοποιείται σε προϊόντα πληρωτικά, επιβραδυντικά πυρός, στα χρώματα, στη χαρτοποιία). Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο που διαθέτει τα προϊόντα αυτά.

Η Ελλάδα στον αγροτικό τομέα: οι γεωργικές εξαγωγές αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο το 24,2% των συνολικών εξαγωγών της χώρας κατά την 6ετία 2004-2009. Οι κυριότερες κατηγορίες προϊόντων στις οποίες πραγματοποιούμε το 85% των γεωργικών μας εξαγωγών, είναι κατά σειρά μεγέθους αξίας: φρούτα και λαχανικά, ψάρια και παρασκευάσματα ψαριών, καπνός και προϊόντα καπνού, δημητριακά και τα παρασκευάσματα τους, φυσικές υφαντικές ίνες (βαμβάκι), έλαια και λίπη, γαλακτοκομικά προϊόντα (ΕΛΣΤΑΤ και Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, 2011). Στον αγροτικό τομέα, η Ελλάδα είναι παγκόσµια 3η στην παραγωγή ελιάς και λαδιού (κατέχει το 15% της παγκόσµιας παραγωγής), 3η σε παραγωγή κρόκου, 5η σε εξαγωγές σπαραγγιών, 7η σε εξαγωγές ßαµßακιού, 11η σε παραγωγή ßαµßακιού, 16η σε εξαγωγές τυροκοµικών προιόντων.

Η Ελλάδα στον τομέα παροχής τουριστικών υπηρεσιών είναι 15η στην παγκόσμια κατάταξη με βάση τις εισπράξεις και 16η με βάση τις αφίξεις τουριστών. Το 2009 το ποσοστό συμμετοχής του ελληνικού τουρισμού στο ΑΕΠ υπολογίζεται στο 15,2% (Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων – ΣΕΤΕ).

Η Ελλάδα στον τομέα της ναυτιλίας είναι 1η παγκόσµια κατέχοντας το 16% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου. Η δραστηριότητα της ναυτιλίας (κυρίως δραστηριότητα των ποντοπόρων πλοίων) παράγει το 7% του ελληνικού ΑΕΠ σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας.

Ώστε λοιπόν δεν παράγουμε τίποτα; Όλος ο παραπάνω (ενδεικτικά και μόνον) αναφερόμενος πλούτος και οι παγκόσμιες και ευρωπαϊκές πρώτες θέσεις της Ελλάδας είναι τίποτα; Δεν δίνει κέρδη και έσοδα για το κράτος διαμέσου της φορολογίας; Κι αν όχι, γιατί όχι;

Δεν υπάρχουν λεφτά;

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat (Eurostat, Taxation Trends, 2010), σε κάθε 1000 ευρώ νέα προϊόντα και υπηρεσίες που παρήγαγε ετήσια η ελληνική οικονομία την τελευταία δεκαετία, τα 560 ευρώ έγιναν επιχειρηματικά κέρδη και μόνο τα 350 ευρώ έγιναν μισθοί (στην ΕΕ η κατανομή είναι ακριβώς η αντίστροφη!). Το Ελληνικό κράτος φορολογεί με 35% τα 350 ευρώ των μισθών και με 16% τα 560 ευρώ των κερδών, αφού ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής στο κεφάλαιο στην Ελλάδα βρίσκεται κάτω από το μισό του μέσου όρου της Ε.Ε. (15,8 στην Ελλάδα, έναντι 32,6 στην Ε.Ε. των 25). Δηλαδή, το Ελληνικό κράτος εισπράττει τους μισούς φόρους κάθε χρόνο από τις επιχειρήσεις και τους εισοδηματίες σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Και όλα αυτά χωρίς να λάβουμε καθόλου υπόψη τη φοροαποφυγή και τη φοροδιαφυγή (βλ. σχετικό άρθρο στα ‘Διαλεκτικά’: «Η νεοφιλελεύθερη προπαγάνδα για το μέγεθος και το κόστος του δημόσιου τομέα και την ανάγκη απολύσεων» http://konstantinosnikolaou.blogspot.com/2010/11/blog-post.html).

Είναι εξαιρετικά ενδεικτικό το γεγονός ότι ενώ η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, τα φορολογικά έσοδα από την ναυτιλία κατά το έτος 2007 (με βάση τις υπάρχουσες φοροαπαλλαγές) ήταν μικρότερα από τα έσοδα που είχε το κράτος από τα παράβολα που πλήρωσαν οι μετανάστες για τη νομιμοποίηση τους! (Α. Κούρος, «Το δημόσιο χρέος, η φορολογία και μια ευφυής περαίωση», Αυγή, 01.10.2010)

Τι έγιναν λοιπόν τα λεφτά που προέκυψαν από τα κέρδη που δεν φορολογήθηκαν όπως στην ΕΕ αλλά στο μισό (τρόπος του λέγειν φορολογήθηκαν); Μήπως έγιναν επενδύσεις; Όχι βέβαια. Έγιναν ιδιωτικός ακίνητος (ακίνητα και γη) και κινητός (μετρητά-ρευστά, χρεόγραφα, μετοχές, ομόλογα, χρυσός, κοσμήματα κλπ.) πλούτος. Σύμφωνα με έκθεση της Credit Suisse (Credit Suisse, Global Wealth Databook, October 2010), ο συνολικός (κινητός και ακίνητος) ιδιωτικός πλούτος των πιο πλούσιων Ελλήνων αυξάνει συνεχώς όλο και περισσότερο. Συγκεκριμένα οι ιδιωτικές κινητές και ακίνητες περιουσίες από 492,6 δις USD που ήταν το 2000 έφθασαν τα 898,6 δις USD το 2010, δηλαδή 3 φορές το ΑΕΠ της χώρας! Τα στοιχεία αυτά φορούν περίπου 60.000 έλληνες κατοίκους, δεν περιλαμβάνονται όλοι εκείνοι που έχουν κάποια ομόλογα εν είδη αποταμίευσης και πρόκειται για αποθησαυρισμό που δεν χρησιμοποιείται στην οικονομία με την μορφή επενδύσεων (βλ. Δ. Καζάκης, «Υπάρχουν λεφτά», http://dimitriskazakis.blogspot.com/2011/05/blog-post_25.html).

Ξεκαθαρίζοντας…..

Η Ελλάδα λοιπόν παράγει πλούτο. Παράγει τόσο πλούτο, που αν φορολογούνταν όχι ιδιαίτερα, αλλά όσο και στην ΕΕ, θα έφθανε για να μη δανειζόμαστε και να μην έχουμε χρέος. Στη μη φορολόγηση των κερδών και του πλούτου οφείλεται το χρέος και όχι στο δεν παράγουμε τίποτα, στους τεμπέληδες Έλληνες, στο υπερτροφικό κράτος κλπ.

Και λεφτά υπάρχουν. Τα κατέχει το 1% περίπου του πληθυσμού χάρη στην υποφορολόγησή του, σ’ αυτό οφείλεται το χρέος, αλλά η νεοφιλελεύθερη πολιτική ζητάει να το πληρώσει το υπόλοιπο 99% του πληθυσμού.
Διαβάστε περισσότερα!

Αγαπητέ Γιώργο, του Γιάννη Βαρουφάκη

Λίγο μετά τις εκλογές του 2009 δήλωνες ότι "είμαστε αντιεξουσιαστές στην εξουσία". Η πλειοψηφία των υπουργών σου σε στραβοκοιτούσαν και οι αντίπαλοί σου σε χλεύαζαν. Ήσουν μόνος εκείνη την στιγμή. Όμως, στον βαθμό που σε γνωρίζω, ήσουν αυθεντικός.

Από τότε κύλησε πολύ μολυσμένο νερό στο αυλάκι. Τις ουτοπικές δηλώσεις τις παρέσυρε η αγωνία για την διάσωση της χώρας. Σε ανάγκασε όχι μόνο να σφίξεις τα δόντια, πνίγοντας την ουτοπική σου πλευρά, αλλά και να αποκηρύξεις βασικές σου πεποιθήσεις για το τι πρέπει να γίνει και τι όχι. Πιστεύω, στον βαθμό που σε γνωρίζω, ότι τις αποφάσεις που έλαβες τις πήρες θεωρώντας ότι ήταν οι βέλτιστες μιας γκάμας απαίσιων εναλλακτικών. Και φαντάζομαι ότι ενέτειναν την μοναξιά σου.
Έτσι ήρθαμε στον Μάιο του 2010 όπου σε περίμενε η μεγαλύτερη απόφαση που αναγκάστηκε να πάρει έλληνας πρωθυπουργός σε καιρό ειρήνης. Ξέρεις ότι διαφωνούμε για την ορθότητά της. Δεν έχει σημασία. Σου είπαν ότι ήταν ένα σωσίβιο που μας εξαγόραζε χρόνο ώστε να βρούμε τον δρόμο μας προς στέρεο έδαφος μετά από ένα συγκλονιστικό ναυάγιο. Θεώρησα ότι ήταν ένα τεράστιο βαρίδι που μας σπρώχνει, τόσο εμάς όσο και την υπόλοιπη ευρωζώνη, στον πάτο. Επέλεξες τις συμβουλές των ισχυρών και εκείνων που σε έπεισαν πως, αν μη τι άλλο, το Μνημόνιο αγοράζει πολύτιμο χρόνο. Στον βαθμό που σε γνωρίζω, ξέρω πόσο σε στενοχώρησε η επιλογή σου.

Μήνες τώρα γνωρίζω ότι ξέρεις πως, τελικά, η πορεία του Μνημονίου απέτυχε επειδή η αποτυχία βρισκόταν στο DNA του εγχειρήματος (κι όχι επειδή δεν εφαρμόστηκε όπως μπορούσε να έχει εφαρμοστεί). Εμείς οι οικονομολόγοι, όπως γνωρίζεις εκ πείρας, διαφωνούμε σχεδόν για όλα. Όμως δύο πράγματα μας έχει διδάξει η ιστορία: (1) Τον πτωχευμένο δεν τον σώζεις δίνοντάς του ακριβά δάνεια, και (2) η βαριά λιτότητα δεν μπορεί ποτέ να μειώσει τα ελλείμματα μιας μακρο-οικονομίας που βρίσκεται σε ύφεση και η οποία δεν μπορεί να υποτιμήσει το νόμισμά της (ιδίως όταν το διεθνές περιβάλλον είναι υφεσιακό).

Μπορεί να ήλπιζες σε κάποιο θαύμα οικονομικό (π.χ. μιας γρήγορη ανάπτυξη της διεθνούς οικονομίας) ή πολιτικό (την επιφοίτηση της κας Μέρκελ από το άγιο πνεύμα) που θα απέτρεπε την σημερινή κατάληξη. Δεν έγινε όμως. Και τώρα καλείσαι, για δεύτερη φορά σε ένα μόλις χρόνο, να πας ακόμα πιο αντίθετα στα πιστεύω σου, στις γνώσεις σου, στο ένστικτό σου. Σου λένε, όπως και πριν ένα χρόνο: "Σκεφτείτε κ. πρωθυπουργέ τι θα γίνει αν δεν πάρουμε τα νέα δάνεια. Πως θα πληρωθούν οι μισθοί και οι συντάξεις;" Στον βαθμό που σε ξέρω, γνωρίζω πως δαγκώνεσαι.

Μήνες αρκετοί έχουν περάσει που έχεις λάβει γνώση μιας εναλλακτικής πρότασης (εκείνη που καταθέσαμε με τον Stuart Holland σε διάφορα fora). Από όσο γνωρίζω θεωρείς πως, τόσο από τεχνικής όσο και πολιτικής πλευράς, η πρόταση είναι άρτια: Σε τρία απλά βήματα, τα οποία δεν απαιτούν καμία ουσιαστική παρέμβαση στην Συνθήκη της Λισαβόνας, (α) αντιμετωπίζεται η τραπεζική κρίση της ευρωζώνης, (β) αποδυναμώνεται η κρίση δημόσιου χρέους και (γ) ξεκινά ένα νέο Σχέδιο Marshall για ολόκληρη της ευρωζώνη έτσι ώστε να γίνει πράξη η ανάπτυξη που θα 'δολοφονήσει' την Κρίση. Αν απλώς διαφωνούσες με αυτή την πρόταση, δεν θα αναφερόμουν σε αυτήν. Το κάνω επειδή φοβάμαι ότι... συμφωνείς.

Θα μου πεις: "Πώς μπορώ ως πρωθυπουργός μιας μικρής και καταπτωχευμένης χώρας να πάω στις Βρυξέλλες και να τους προτείνω μια πρόταση για την ανάπλαση της ευρωζώνης ολάκερης; Ιδίως όταν οι δικοί μου σύμβουλοι μου λένε να το ξεχάσω;"

Θα σου απαντήσω: Πώς μπορείς ως πρωθυπουργός μιας μικρής και καταπτωχευμένης χώρας να πάς στις Βρυξέλλες για να αποδεχθείς ένα νέο, ογκώδες δάνειο το οποίο σε καμία των περιπτώσεων (ακόμα κι αν αποδεχθούμε ότι θα επιτευχθούν όλοι οι στόχοι του μεσοπρόθεσμου προγράμματος) δεν πρόκειται ούτε καν να επιβραδύνει την εκρηκτική πορεία του δημόσιου χρέους; Πως θα αντιμετωπίσετε σε ένα χρόνο από σήμερα, εσύ και οι υπόλοιποι ηγέτες της ΕΕ, την κρίση νομιμοποίησης σε Βορρά και Νότο που αναπόφευκτα θα προκύψει καθώς οι εγγυήσεις και τα δάνεια των γερμανών και ολλανδών φορολογούμενων καταλήγουν (μέσω του Υπουργείου Οικονομικών μας) στις ημι-πτωχευμένες τράπεζες, την ώρα που το ελληνικό χρέος συνεχίζει να αυξάνεται, το ΑΕΠ μας να μειώνεται και οι έλληνες να εξαθλιώνονται χωρίς κανένα όφελος;

Θα με ρωτήσεις: "Και τι να κάνω τότε;"

Θα σου πω κάτι που θα ακουστεί ίσως ουτοπικό αλλά το οποίο πιστεύω είναι η μοναδική ρεαλιστική εναλλακτική που σου απομένει. Αν κάποιος μπορεί να εκτιμήσει τον ρεαλισμό αυτού που θα σου προτείνω, αυτός είσαι εσύ: Πάρε απόψε το βράδυ το ποδήλατό σου, μόνος σου, και κατέβα στην Πλατεία Συντάγματος. Εκεί, μπορεί να σε γιουχάρουν στην αρχή, αλλά βλέποντάς σε μόνο και αποφασισμένο, θα παραμερίσουν να περάσεις. Ζήτα τον λόγο και μίλησε στον συγκεντρωμένο κόσμο.

Πες τους ότι ήρθε η ώρα να πάρουμε όλοι μαζί πίσω την χαμένη μας αξιοπρέπεια. Εξάγγειλε ότι δεν θα δεχθούμε άλλα δάνεια όσο η ευρωζώνη αρνείται να συζητήσει καν την αναμόρφωσή της σε μια λογική και βιώσιμη βάση. Ότι, αν αναγκαστεί, η Ελλάδα θα πορευτεί, εντός μεν της ευρωζώνης, αλλά άνευ δανείων. Αν σε ρωτήσουν ποια είναι αυτή η λογική και βιώσιμη βάση, την απάντηση την ξέρεις. Την έχεις ήδη μελετήσει. Εξήγησέ την στον κόσμο. Και πες ότι μέχρι να ξεκινήσει μια τέτοια συζήτηση στις Βρυξέλλες, μια συζήτηση που έχουν προτείνει έτσι κι αλλιώς σοβαροί άνθρωποι όπως ο Tremonti και ο Yuncker, εσύ δεν θα δεχθείς ούτε ένα ευρώ από τους εταίρους μας. Απαίτησε μια συζήτηση επί της αρχής της ιδέας για το ευρωομόλογο και για την πρόταση ενεργοποίησης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (κάνοντας χρήση των ευρωομολόγων) στο πλαίσιο ενός νέου Σχεδίου Marshall. Ξεκαθάρισε ότι μέχρι αυτή η συζήτηση να δημιουργήσει μια νέα προοπτική για την Ελλάδα και την ευρωζώνη, η Ελλάδα θα κάνει αυτό που έπρεπε να έχει κάνει εδώ και χρόνια: Να ζει μετρημένα και εντός των ορίων των δυνατοτήτων της. Αν σε ρωτήσουν για τους μισθούς και τις συντάξεις απάντησε ότι, αν αναγκαστούμε, θα τους καταβάλουμε αφού μειώσουμε όλους τους ανώτερους μισθούς (υπουργών, βουλευτών, καθηγητών πανεπιστημίων κλπ) στα €1000 και για όσο καιρό χρειάζεται. Θα αναστείλουμε όλες τις εξοπλιστικές δαπάνες. Θα κάνουμε ότι πρέπει ώστε να μην χρειαστεί να προσθέσουμε ένα ακόμα τοκογλυφικό δάνειο στο χρέος της χώρας.

Βροντοφώναξε πως δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να εγκαλείται επειδή ζούσε με δανεικά και, τώρα που πτώχευσε, να της επιβάλουν κι άλλα δανεικά τα οποία εκείνοι που της τα επιβάλουν γνωρίζουν ότι δεν μπορούμε να τα ξεπληρώσουμε. Κλείσε λέγοντας ότι αυτό θυμίζει τις χειρότερες πρακτικές της Wall Street στην περίοδο των subprime στεγαστικών δανείων, τότε που οι τράπεζες πάσχιζαν να πείσουν πτωχευμένα νοικοκυριά να δανείζονται ποσά που δεν υπήρχε πιθανότητα να επιστρέψουν. Μόνο που τώρα το παιχνίδι αυτό αφορά μια ολόκληρη χώρα. Κι όχι μόνο. Πες ότι ως Ευρωπαίος πολίτης, αλλά και ως Πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς, δεν δικαιούσαι να συνυπογράψεις άλλη μια δανειακή συμφωνία που απειλεί με κατάρρευση όχι απλώς μερικές τράπεζες ή μια μικρή μεσογειακή χώρα αλλά ακόμα και την ιδέα μιας ενωμένης, δημοκρατικής Ευρώπης.

Κάποια στιγμή, προς το τέλος της ομιλίας σου, κοίταξε κατευθείαν κάποια κάμερα της οποίας το βίντεο, να είσαι σίγουρος, θα αναρτηθεί αμέσως στο Διαδίκτυο και, απευθυνόμενος στον Γερμανό ψηφοφόρο, πες στα αγγλικά: "Είναι σκανδαλώδες εσείς οι σκληρά εργαζόμενοι Γερμανοί να πρέπει να δίνετε δάνεια στο κράτος μας, όχι για να τα επενδύουμε παραγωγικά, αλλά για να αποπληρώνουμε πτωχευμένες τράπεζες που, καθώς ξέρουν σε τι οικτρή κατάσταση είναι τα λογιστικά τους βιβλία, δεν δανείζουν και που, έτσι, λειτουργούν ως μαύρες τρύπες που καταπίνουν την οικονομική ενέργεια που παράγεις εσύ, ο γερμανός εργαζόμενος, την ώρα που ο έλληνας συνάδελφός σου υποφέρει χωρίς μέλλον."

Αμέσως μετά χαιρέτησε τον κόσμο και κινήσου προς το ποδήλατό σου. Και τότε, για πρώτη φορά μετά από καιρό, δεν θα νιώθεις μόνος σου. Ίσως για πρώτη φορά θα έχεις συμμετάσχει σε μια συγκλονιστική στιγμή της Συμμετοχικής Δημοκρατίας για την οποία έχουμε πασχίσει μαζί, ξοδεύοντας μελάνι και πολλές ώρες συνεδριάσεων. Στο Σύνταγμα αυτές τις μέρες μπορεί να μην έχουμε Άμεση Δημοκρατία (κάτι που απαιτεί όχι μόνο συμμετοχικούς θεσμούς αλλά και άσκηση εκτελεστικής εξουσίας) όμως έχουμε μια αναβίωση της Αρχαίας Αγοράς στην οποία ο αντιεξουσιαστής Γιώργος θα ένιωθε σαν στο σπίτι του.

Σε περιμένουμε.

ΥΓ. Τώρα που το σκέπτομαι ίσως είναι καλύτερα να μην έρθεις μόνος σου. Πάρε μαζί σου τον συμφοιτητή σου από την Αμερική, τον Αντώνη - εφόσον θέλει να έρθει. Και πηγαίνετε μαζί. Να πείτε λίγο-πολύ τα ίδια. Στην ίδια συνέλευση της Πλατείας Συντάγματος. Συναίνεση θέλουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας σε αυτή την δύσκολη καμπή της Κρίσης; Συναίνεση να τους δώσουμε.
Διαβάστε περισσότερα!

Να αυτοκτονήσουμε λοιπόν; Άρθρο του Παντελή Καψή στο Βήμα

Ποιος είπε ότι η πλατεία δεν βγάζει προτάσεις; Και προτάσεις υπάρχουν και ανοικτή επιστολή στον Πρωθυπουργό με ολοκληρωμένη «λύση» για τα οικονομικά μας εστάλη. Εντάξει, δεν την υπογράφουν όλοι, ένας εκ των καθηγητών που μίλησε στην ανοικτή συζήτηση για το χρέος και το μνημόνιο πήρε την πρωτοβουλία, ο κ. Γ. Βαρουφάκης.

Με δυο λόγια, αυτό που προτείνει είναι να κατέβει ο Πρωθυπουργός στην πλατεία με το ποδήλατό του και αφού βέβαια υποστεί- λέει- ένα αρχικό γιουχάισμα, θα μπορέσει να ανακοινώσει στους συγκεντρωμένους ότι ήρθε η ώρα να πάρουμε πίσω τη χαμένη μας αξιοπρέπεια: στο εξής δεν πρόκειται να πάρουμε ούτε ένα ευρώ δάνειο αν η Ευρώπη δεν λογικευτεί στις απαιτήσεις της.
Ο κ. Βαρουφάκης βέβαια είναι καθηγητής των Οικονομικών και κατανοεί ότι θα υπάρξει ένα πρόβλημα με την πληρωμή των μισθών στο Δημόσιο. Θα εξηγήσει λοιπόν ο Πρωθυπουργός στον κόσμο ότι έως ότου πειθαναγκαστεί η κυρία Μέρκελ, το Ελληνικό Δημόσιο θα ζει αυστηρά στα όρια των δυνατοτήτων του αφού πρώτα μηδενίσει τις εξοπλιστικές δαπάνες και κόψει τους μισθούς των μελών της κυβέρνησης στα 1.000 ευρώ.

Με το τελευταίο βέβαια δεν θα διαφωνήσει κανείς- άντε και με λίγο υψηλότερους μισθούς, ας πούμε, στο επίπεδο ενός διευθυντή του Δημοσίου. Αφού κάνουμε τις πράξεις ωστόσο, το έλλειμμα που παραμένει και πρέπει να μηδενιστεί διαμιάς είναι λίγο πάνω από 6 δισεκατομμύρια ευρώ. Ναι, καλά το καταλάβατε, περίπου όσο και τα πρόσθετα μέτρα του κ. Παπακωνσταντίνου. Και θα κηρύξουμε στάση πληρωμών δηλαδή - γιατί χωρίς νέα δάνεια δεν θα εξοφλούμε το χρέος μας - και θα πάρουμε ακριβώς τα ίδια μέτρα λιτότητας.

Ακριβώς τα ίδια; Οχι βέβαια. Πολύ περισσότερα. Γιατί χωρίς πρόσβαση στις διεθνείς χρηματαγορές θα πρέπει να μηδενίσουμε και το άλλο έλλειμμα - αυτό που προκύπτει από τις εισαγωγές -, που είναι της τάξεως των 22 δισεκατομμυρίων ευρώ. Στο εξής οι εισαγωγές θα πρέπει να μειωθούν στο επίπεδο των εξαγωγών μας. Με δύο κατ΄ αρχήν συνέπειες. Πρώτον, θα πρέπει να μπει δελτίο στις εισαγωγές γιατί π.χ. χωρίς πετρέλαιο η οικονομία δεν κινείται και δεύτερον, θα προκληθεί μια πρωτοφανής ύφεση καθώς από τις εισαγωγές ζει ένα πολύ μεγάλο μέρος των Ελλήνων. Πρόσθετη ύφεση που σημαίνει βέβαια λιγότερα φορολογικά έσοδα, άρα ακόμη μεγαλύτερη λιτότητα για το Δημόσιο.

Δυστυχώς ακολουθούν κι άλλα. Γιατί βέβαια η στάση πληρωμών θα πλήξει και τις τράπεζες - για την ακρίβεια, θα τις χρεοκοπήσει καθώς εξασφαλίζουν πόρους από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα μόνο με ενέχυρο τα ομόλογα. Πάγωμα των καταθέσεων λοιπόν και από εκεί και πέρα γαία πυρί μιχθήτω. Γιατί δεν υπάρχει προηγούμενο τέτοιας οικονομικής αποδιάρθρωσης χωρίς κοινωνικές εκρήξεις και εν τέλει πολιτικές εκτροπές.

Ο κ. Βαρουφάκης ασφαλώς δεν είναι τρελός να επιθυμεί κάτι τέτοιο. Υπολογίζει απλώς ότι την Ευρώπη δεν τη συμφέρει αυτή τη στιγμή η χρεοκοπία της Ελλάδας και έτσι τελικά θα υποκύψει στον ελληνικό εκβιασμό αποδεχόμενη το περίφημο ευρωομόλογο. Δεν γνωρίζει κανείς τι θα κάνει σε μια τέτοια περίπτωση η κυρία Μέρκελ. Μοιάζει ωστόσο πολύ πιθανότερο πως αντιμέτωπη με μια τέτοια στάση θα προτιμούσε να πει στους ψηφοφόρους της ότι η Γερμανία αναλαμβάνει το κόστος και διώχνει την Ελλάδα από το ευρώ, παρά να εμφανιστεί ότι υποκύπτει.

Δεν είναι μυστικό άλλωστε ότι πολλοί στην Ευρώπη σήμερα επιθυμούν μια τέτοια λύση. Η πρόταση της αναστολής πληρωμών θα ήταν βούτυρο στο ψωμί τους. Είναι σαν να τους απειλούμε με την αυτοκτονία μας, επισήμανε χαρακτηριστικά ένας άλλος οικονομολόγος, ο κ. Α. Δοξιάδης.

Σε ένα έχει δίκιο ο κ. Βαρουφάκης: ότι αυτό το κακό σενάριο μπορεί να συμβεί έτσι κι αλλιώς. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Για να μην πούμε ότι στιγμές στιγμές μοιάζει να μην το επιθυμούμε!
Διαβάστε περισσότερα!

Αγανακτισμένοι

Αγανακτισμένοι πολίτες συγκεντρώνονται στις πλατείες των ελληνικών πόλεων ακολουθώντας το παράδειγμα και απαντώντας στην πρόκληση των Ισπανών Indignados «σιγά, μην ξυπνήσουμε τους Έλληνες»! Οι πλατείες γεμίζουν λοιπόν. Άραγε ανοίγει ένας νέος δρόμος στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Ευρώπη αρχής γενομένης από τον Ευρωπαϊκό νότο;
Πολλά λέγονται και γράφονται για το κίνημα των «Α». Ως Κίνηση Ενεργών Πολιτών χαιρετίζουμε την ενεργοποίηση και δίνουμε το λόγο στους συμμετέχοντες :
«Είναι εύκολο να φύγεις. Αλλά ως πότε θα φεύγεις? Κι αν δεν παλέψεις εσύ για να φτιάξει το βιό σου ποιός θα παλέψει ? Το παιδί σου σε 40χρόνια που θα ΄ναι όλα ρημαγμένα? Μην τα παρατάς λοιπόν. Πάρε την ζωή σου στα χέρια σου ΤΩΡΑ. Μην περιμένεις να γίνει το "πάμε πλατεία" μόδα. Καν την εσύ μόδα. Σήμερα κιόλας το βράδυ, πάρτε ένα μπουκάλι τεκίλα και με το παρεάκι σου "πάμε πλατεία" να συζητήσετε. Καθίστε και ονειρευτείτε πώς θάταν η ζωή μας αν γίνει και δώ της Ισπανίας!! Σκεφτείτε την πλατεία γεμάτη και δείτε πώς θα φέρετε κι άλλους εδώ. Βρείτε τους μηχανισμούς και τα προβλήματα μιας τέτοιας κινητοποίησης. Σκεφτείτε τους μηχανισμούς και τα πρόσωπα του νομού σας, που σήμερα κινούν τα πράγματα και τάχουν φέρει εδώ. Πώς διαπλέκονται με το κέντρο και επιβάλλουν τελικά τις αποφάσεις του. Δείτε σε ποιους συλλόγους μπορείτε να μπείτε και πώς θα συμμετέχετε στην δουλειά τους. Σκεφτείτε δράσεις και δουλειές που μπορούν να φέρουν ζωή και θέσεις εργασίας στον τόπο σας».
«Σήμερα, αν με ρωτούσε, θα έλεγα στο γιό μου: Μη ρωτήσεις τον διπλανό σου. Ρώτα τον εαυτό σου. Μην επιτρέψεις σε κανέναν να οικειοποιηθεί την αγανάκτησή σου. Η πλατεία είναι και ο τόπος συνάντησης και το σύνθημα. Ο καθένας κατεβαίνει "στην πλατεία" για διαφορετικό λόγο και δεν υπάρχει καν λόγος για ενότητα. Η πλατεία είναι ο λόγος. Δεν θέλεις να κάνεις πολιτική ανάλυση ούτε να υποδείξεις λύση. Θέλεις απλά να πεις "Κοιτάξτε με! είμαι κι εγώ εδώ! Μην αποφασίζετε για μένα χωρίς εμένα. Δεν είμαι αριθμός, ποσοστό, δείκτης, δείγμα. Είμαι άνθρωπος, πατέρας, μάνα, γιός ή κόρη, αδερφός ή αδερφή. Είμαι Πολίτης κι εισαι εκεί εξ αιτίας μου και για εμένα. Μη με ξεχνάς μη με προσπερνάς, μη με πατάς. Να με ακούς, να με προσέχεις. Να κάνεις πράγματα για μένα κι όχι στο όνομά μου. Να αποφασίζεις με εμένα" Δεν κάνεις απλά μια διαδήλωση, κάνεις μια δήλωση ν' ακουστεί. Δεν υποδεικνύεις τρόπους, δεν χειροκροτείς λύσεις, δεν δικάζεις, δεν καταδικάζεις. Δηλώνεις! Μην αφήνεις ΚΑΝΕΝΑΝ σήμερα να μιλά εξ ονόματός σου και για σένα. Σήμερα εισαι εσύ, εισαι ο Πολίτης κι εισαι κυρίαρχος. Αυτό μην το χαρίσεις σε κανέναν φορέα σημαίας ή πανό ή συνθήματος».
Κάτι νέο κυοφορείται στην Ευρώπη; Ελπίζουμε ναι. Και αγωνιζόμαστε οι Αγανακτισμένοι να γίνουν Αποφασισμένοι!
Διαβάστε περισσότερα!

Δεν έχουμε ηγέτες, άρθρο του καθηγητή ΑΠΘ Γρηγόρη Καλφέλη στο ΒΗΜΑ

Η Ελλάδα σήμερα έχει ένα βασικό πρόβλημα: δεν έχει ηγέτες που να εμπνέουν. Και όπως λέει ο αμερικανός διανοούμενος Ρίτσαρντ Ρόρτυ βασικό χαρακτηριστικό των ηγετών είναι μόνο ένα: να μας κάνουν να οραματιζόμαστε!
Και θα αρχίσω από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εμμένοντας επιλεκτικά σε ένα αποκρουστικό σημείο της πολιτικής του: Ο Αντώνης Σαμαράς στο Ζάππειο υποσχέθηκε να «επιβραβεύσει» τους παράνομους αυτής της χώρας, δηλαδή όλους εκείνους που μέχρι τώρα κατάστρεψαν το περιβάλλον και τις πόλεις μας με κάθε είδους αυθαίρετα!
Τι εννοώ; Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης για να μαζέψει 4 δισεκατομμύρια ευρώ εξήγγειλε την νομιμοποίηση όλων των παράνομων κτισμάτων , εκτός εκείνων που αναγέρθηκαν σε αρχαιολογικούς χώρους (αν γινόταν βεβαίως και αυτό , τότε θα μιλούσαμε για πλήρη έκπτωση αξιών σε αυτή τη χώρα).

Όμως είναι δυνατό να εξαλείφονται οι παρανομίες όλων εκείνων , που κάθε χρόνο κτίζουν 40.000 αυθαίρετα στην Αττική και τη Χαλκιδική; Πώς άραγε θα διακρίνεται από εδώ και πέρα ο νόμιμος από τον παράνομο πολίτη;

Φοβάμαι , ότι με την εξαγγελία τούτη η πολιτική απαξιώνεται ακόμη πιο φρικτά. Και ίσως αυτό να εξηγεί, γιατί έχουμε καταστρέψει τις πόλεις μας και δεν διαθέτουμε καθόλου πράσινο!

Ο αρχηγός λοιπόν που αντιτίθεται στο μνημόνιο μας προτείνει να επιβραβεύσουμε την προσωπική παρανομία για να αποφύγουμε- δήθεν- τη χρεοκοπία. Και θα πρέπει το Συμβούλιο της Επικρατείας, που πάντα ήταν ένα θεσμικό ανάχωμα στην αλόγιστη πολεοδομική επέκταση, να θέσει εμπόδια σε αυτή την απαράδεκτη φιλοσοφία (αν ποτέ γίνει προσπάθεια για να εφαρμοστεί) .

Έτσι όμως ο Αντώνης Σαμαράς δεν εμπνέει! Αν και πρέπει να συμφωνήσουμε μαζί του, ότι η πιο ανήθικη περικοπή των μέτρων της λιτότητας, ήταν η μείωση των μικρών συντάξεων (οι οποίες πρέπει ταχύτατα να επανέλθουν στα παλιά επίπεδα, γιατί αυτό αποτελεί μια αληθινή προσβολή για τους ηλικιωμένους).

Όμως και ο σημερινός πρωθυπουργός δεν εμπνέει πια τους πολίτες. Δεν κατανοεί ότι το μνημόνιο ήταν στην αρχή απαραίτητο για να μη κηρύξουμε στάση πληρωμών. Ωστόσο, ένα χρόνο μετά την εφαρμογή του, έχει πλέον αναλωθεί και οδηγεί μόνο στην αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας.

Και αυτό το παραδέχονται όλοι. Όχι μόνο ο πνευματικός του «πατέρας» Γιόζεφ Στίγκλιτζ. Αλλά και διεθνείς κύκλοι, όπως το αγγλικό περιοδικό Economist, που προτείνει καθαρά μια σοβαρή αναδιάρθρωση του χρέους μας, έστω και αν η λύση τούτη είναι επίσης ολέθρια («Economist, Every which way but solved», 12/5/2011).

Και έτσι δικαιώνεται η άποψη του αμερικανού οικονομολόγου Κρούγκμαν, που υποστηρίζει ότι για αυτή την άθλια κατάσταση των δυτικών οικονομιών φταίνε οι πολιτικοί και η διαφθορά τους .

Πάντως, η άποψη αυτή για την Ελλάδα είναι εν μέρει μόνο ορθή! Τι εννοώ; Ναι μεν δεν έχουμε ηγέτες που να εμπνέουν, αλλά για τη συνολική κατάρρευση αυτής της χώρας ευθύνονται άμεσα και οι ίδιοι οι πολίτες!

Θα αναφέρω εντελώς επιλεκτικά ένα κτυπητό παράδειγμα που αποδεικνύει , ότι πολλοί εξακολουθούν να ζουν σύμφωνα με το carpe diem (ας φάμε, ας πιούμε, αύριο πεθαίνουμε) , ενώ η χώρα μας χρεοκοπεί.

Έτσι, η φοροδιαφυγή εξακολουθεί να βασιλεύει στους γιατρούς και τους δικηγόρους των πλουσίων προαστίων της Αθήνας, γιατί κανείς από αυτούς δεν δηλώνει τα πραγματικά – και ίσως παχυλά του- εισοδήματα!

Κατ’ ουσία οι άνθρωποι τούτοι δεν νοιώθουν ότι είναι πολίτες αυτού του κράτους και θυμίζουν με τη στάση τους το φρικτό ρητό που έλεγε η Θάτσερ, δηλαδή ότι υπάρχουν μόνο άτομα και όχι κοινωνίες!

Η μόνη λύση θα ήταν η εξής: να τους φορολογεί το κράτος με βάση ένα εισόδημα πάνω από 50.000 ευρώ το χρόνο (άσχετα με το τι δηλώνουν οι ίδιοι).

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Δεν έχουμε ηγέτες που να εμπνέουν. Όμως και οι πολίτες δεν θέλουν να αλλάξουν το διεφθαρμένο μοντέλο της ζωής τους . Και υπό αυτές τις συνθήκες εθνική συναίνεση σίγουρα χρειάζεται για να βγούμε από το αδιέξοδο! Και πάντως είναι μεγίστη αφέλεια να πιστεύει κανείς ότι οι εκλογές είναι η λύση!
Διαβάστε περισσότερα!

Είναι ρεαλιστική μια οικονομία βασισμένη αποκλειστικά στις ΑΠΕ; Άρθρο του Τάσου Κρομμύδα

Τι ακριβώς θα χρειαστεί να κάνει η Ευρώπη προκειμένου να απεξαρτηθεί από την πυρηνική ενέργεια και τα ορυκτά καύσιμα και να επιτύχει το στόχο μείωσης εκπομπών κατά 80-95% το 2050, όπως ζητούν οι επιστήμονες για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής;
Στο ερώτημα αυτό προσπαθεί να απαντήσει μια Έκθεση που ετοίμασε το Öko-Institut για λογαριασμό των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο. Η Έκθεση παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο σενάριο επίτευξης του στόχου αυτού με ανάλυση ανά επιμέρους τομείς (βιομηχανία, νοικοκυριά, τριτογενής τομέας, μεταφορές) και ταυτόχρονα αναδεικνύει τα οφέλη που κάτι τέτοιο θα έχει στην ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Ευρώπης.

Πιο συγκεκριμένα, η έκθεση συγκρίνει το «Σενάριο Αναφοράς», που βασίζεται στις πολιτικές που έχουν δρομολογηθεί σήμερα, με το «Οραματικό Σενάριο» το οποίο συνάδει με την επίτευξη φιλόδοξων στόχων προστασίας του κλίματος, χωρίς τη συνεισφορά πυρηνικών.

Στο Σενάριο Αναφοράς κατά τα έτη 2020, 2030 και 2050 οι μειώσεις εκπομπών (σε σχέση με το 1990) θα είναι 19%, 25% και 38% αντίστοιχα, το μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας θα είναι 13%, 16% και 24%, ενώ το μερίδιο των ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ηλεκτρισμού θα είναι 24%, 29% και 46%.

Στο Οραματικό Σενάριο κατά τα έτη 2020, 2030 και 2050 τα αντίστοιχα νούμερα θα έχουν ως εξής:
Μείωση εκπομπών : 35%, 57% και 91%
Μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας : 20%, 40% ΚΑΙ 90%
Μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ηλεκτρισμού : 39%, 60% και 94%

Η Έκθεση εντοπίζει τρία κύρια σημεία που χρειάζεται να αντιμετωπισθούν για την επίτευξη μιας τέτοιας μετάβασης σε μια οικονομία ουσιαστικά μηδενικών εκπομπών.

Πρώτον, η σημαντική αύξηση του βαθμού ενεργειακής απόδοσης σε όλους στις τομείς κατανάλωσης ενέργειας, ιδιαίτερα στις στα κτήρια και στις μεταφορές. Για στις τελευταίες το κλειδί για την μείωση στις κατανάλωσης είναι η μετατόπιση του όγκου μεταφορών από στις οδικές και εναέριες προς το σιδηρόδρομο. Καθοριστική παράμετρο αποτελούν οι αυστηρές προδιαγραφές απόδοσης για κτίρια, κινητήρες και συσκευές.

Δεύτερον, η αντικατάσταση των συμβατικών πηγών ενέργειας από ΑΠΕ είναι απαραίτητη σε όλους στις τομείς και ιδιαίτερα στην τελική χρήση. Καθοριστική σημασία έχει η έγκαιρη μετάβαση του τομέα ηλεκτροπαραγωγής στις ΑΠΕ, και στη συνέχεια η ευρεία χρήση ηλεκτρισμού στις μεταφορές και στον κλιματισμό των κτιρίων για απεξάρτηση από το πετρέλαιο και στους τομείς αυτούς. Για τη μεγάλης κλίμακας διείσδυση των ΑΠΕ είναι απαραίτητες σημαντικές επενδύσεις σε έξυπνα δίκτυα και τεχνολογίες αποθήκευσης, ενώ από τη δεκαετία του 2030 χρειάζεται να αρχίζει να εξαφανίζεται το κάρβουνο και τα πυρηνικά από το σύστημα ηλεκτρισμού. Η προσεκτικά μελετημένη εισαγωγή βιώσιμων βιοκαυσίμων θα είναι καθοριστική για τον τομέα των μεταφορών.

Τρίτον, η δραστική αλλαγή των μεθόδων στη βιομηχανική παραγωγή, στη διαχείριση απορριμμάτων και στην αγροκτηνοτροφία καθώς και η υψηλή αποδοτικότητα στη χρήση πόρων είναι απαραίτητες προκειμένου να φτάσουμε σε επίπεδα μείωσης εκπομπών μεγαλύτερα του 80%.

Μια μετάβαση σε ένα διαφορετικό ενεργειακό μοντέλο όπως αυτή που περιγράφει το «Οραματικό Σενάριο» , θα μειώσει δραματικά τις ευρωπαϊκές εισαγωγές ενέργειας. Εκτιμάται πως το οικονομικό όφελος για την Ευρώπη από τη μείωση των εισαγωγών θα είναι ετησίως 130 δις το 2020, 260 δις το 2030 και 455 δις το 2050.

Για έναν τέτοιο ριζικό μετασχηματισμό του ενεργειακού μας μοντέλου σε διάστημα μιας γενιάς, είναι απαραίτητο να τεθεί έγκαιρα σε εφαρμογή ένα μίγμα έξυπνων πολιτικών που θα δημιουργήσει ένα ισχυρό και διαφανές πλαίσιο κινήτρων και υποχρεώσεων για παραγωγούς και καταναλωτές και το οποίο θα περιλαμβάνει:

Μια σειρά από συνεκτικούς και δεσμευτικούς στόχους για μειώσεις εκπομπών, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τις ΑΠΕ και την καινοτομία
Την εισαγωγή κόστους στις εκπομπές άνθρακα μέσα από πράσινους φόρους στα καύσιμα και αυστηρό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων με διασφάλιση στις περιβαλλοντικής αποτελεσματικότητάς του
Φιλόδοξες πολιτικές για την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας σε όλους στις τομείς
Ισχυρούς και διαφανείς μηχανισμούς στήριξης των ΑΠΕ με κίνητρα για καινοτομία και κατασκευή των απαραίτητων υποδομών
Μπορείτε να διαβάσετε την Έκθεση εδώ

Άλλες εκθέσεις που παρουσιάζουν τη δυνατότητα μιας οικονομίας βασισμένης ουσιαστικά κατά 100% στις ΑΠΕ το 2050:

A 100% Renewable Energy Vision for the European Union, European Renewable Energy Council
Energy [R]evolution, Greenpeace
The Energy Report, WWF
Providing all global energy with wind, water, and solar power, Mark Delucchi, Mark Jacobson
Διαβάστε περισσότερα!

Όχι έλεος για τους πολιτικούς! Άρθρο του καθηγητή Α.Π.Θ. Γρηγόρη Καλφέλη στο ΒΗΜΑ

Η εμφάνιση του πρώην ισχυρού ανθρώπου του ΠΑΣΟΚ στη Βουλή Άκη Τσοχατζόπουλου ήταν το πιο σημαντικό πολιτικό γεγονός αυτόν τον καιρό.

Η σύσταση της προκαταρκτικής επιτροπής ήταν - κατά τη γνώμη μου - κάτι το αναμενόμενο ή δευτερεύον. Μάλιστα, υπό τους όρους που έγινε, ήταν ίσως μια ανώδυνη και βολική προσπάθεια ενός καταρρακωμένου πολιτικού συστήματος να βρει ένα ελάχιστο ηθικό προσωπείο.

Και το λέω αυτό, γιατί ταυτόχρονα θα έπρεπε να διερευνηθεί και κάτι άλλο : Αν, δηλαδή, υπάρχουν ποινικές ευθύνες και για τα άλλα πρόσωπα του ΚΥΣΕΑ που αποφάσισαν μαζί με τον πρώην ισχυρό άνδρα την αγορά αυτών των διαβόητων υποβρυχίων, τα οποία στοίχισαν στο ελληνικό Δημόσιο (μαζί με τις ανήθικες μίζες) ένα πακτωλό χρημάτων. Αυτό όμως δεν έγινε και αναρωτιέται κανείς γιατί.

Εν πάση περιπτώσει ή ίδια η ομιλία είχε τα εξής χαρακτηριστικά (και αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον) : Δηλαδή ο Άκης Τσοχατζόπουλος χρησιμοποιούσε μια παραμορφωμένη και ξύλινη γλώσσα την οποία πιθανώς να καταλάβαιναν οι κομματικές στρατιές του 1974 (ίσως και λίγο αργότερα).

Σήμερα όμως αυτή η κομματική γλώσσα είναι ακατάληπτη και αυτό λέγεται «απώλεια γλώσσας». Επίσης η πρώην ισχυρή προσωπικότητα του ΠΑΣΟΚ έβλεπε παντού συνωμοσίες που στρέφονταν εναντίον του – κατά τα σταλινικά πρότυπα - και αυτό λέγεται «απώλεια πραγματικότητας».

Όμως πάνω από όλα, η παραπάνω θλιβερή εικόνα θύμιζε τα σοφά λόγια ενός γερμανού φιλοσόφου : Δηλαδή, όσο εύκολα και αν αρχίζει κανείς την καριέρα του ως πολιτικός, τόσο δύσκολο είναι να βγει από εκεί μέσα σώος και αβλαβής!

Και να σκεφθεί κανείς ότι ο άνθρωπος αυτός αποτελούσε κάποτε το πολιτικό (και πολιτισμικό) alter ego του Ανδρέα Παπανδρέου! Και υπό την έννοια αυτή μαζί με το στέλεχος αυτό «δικαζόταν» και κρίνονταν συνολικά και πολλά άλλα πράγματα ή μεγέθη της ίδιας της μεταπολίτευσης, που έφεραν την Ελλάδα στο χείλος μιας ντροπιασμένης χρεοκοπίας.

Θα αναφέρω ορισμένα παραδείγματα εντελώς επιλεκτικά. Έτσι, καταρχήν «δικαζόταν» ένα στρεβλό και διεφθαρμένο κομματικό σύστημα που επέτρεπε σε μαθουσάλες - βουλευτές να παραμένουν για χρόνια στον πολιτικό στίβο. Αυτό με τη σειρά του εμπόδιζε τους νέους ανθρώπους να μπαίνουν στα δημόσια πράγματα.
Έτσι πνιγόταν η αντιπροσωπευτικότητα της δυτικής μας δημοκρατίας. Και υπό την έννοια αυτή παραμένει πάντα επίκαιρη η θεσμική πρόταση για ορισμένο αριθμό θητειών που θα πρέπει να κάνουν οι βουλευτές (δύο ή τρεις θητείες), ώστε να μη προλαβαίνουν να λαδώνονται από το μαύρο πολιτικό χρήμα, δηλαδή από τα λεφτά που δίνονται κάτω από το τραπέζι από τους επιχειρηματίες!

Επίσης μαζί με το ισχυρό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ δικαζόταν και κρίνονταν και ένα πολιτικό σύστημα που ποτέ δεν οδηγούσε τους επίορκους κοινοβουλευτικούς άνδρες στη φυλακή, ακόμη και όταν έκαναν σοβαρά εγκλήματα.

Κανείς δεν οδηγήθηκε στη φυλακή για τις υποκλοπές, το χρηματιστήριο, τα δομημένα ομόλογα, το Βατοπέδι και τόσες άλλες φρικτές εγκληματικές βλάβες της περιουσίας του κράτους. Και νομίζω ότι είναι καιρός να καταργηθούν οι ειδικές παραγραφές και να δικάζονται όλοι με τους κανονικούς νόμους (και όχι με την ειδική νομοθεσία για τους Υπουργούς)!

Τέλος, δικαζόταν και ένα «πρωθυπουργικό σύστημα», που δεν λογοδοτούσε σε κανένα. Θα αναφέρω ένα μόνο παράδειγμα, έστω και αν αδικώ την περίοδο Σημίτη. Ο Mark Roche σημειώνει στο καινούργιο του βιβλίο, ότι η Goldman Sachs κάλυψε το 2000 με τα περίφημα συμβόλαια ασφάλισης - Credit Default Swaps - ποσό πολύ μεγαλύτερο του δημόσιου χρέους (Roche, «Η Τράπεζα - Πώς η Goldman Sachs κυβερνά τον κόσμο»).

Και έτσι η Ελλάδα δεσμεύεται με επαχθείς όρους να πληρώσει μέχρι το 2019 τεράστια ποσά στην Τράπεζα! Μέχρι στιγμής κανείς από την περίοδο εκείνη δεν έχει «λογοδοτήσει» αναλυτικά για αυτή τη σοβαρή καταγγελία!

Επομένως είναι ανάγκη να ανανεώσουμε το πολιτικό μας σύστημα, ώστε να απαλλαγούμε επιτέλους από τους κακούς επαγγελματίες της πολιτικής, που θέλγονται μόνο από την απόλαυση της εξουσίας.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Όχι έλεος για τους πολιτικούς εκείνους που έφεραν την Ελλάδα στα πρόθυρα μιας επαίσχυντης χρεοκοπίας!
Διαβάστε περισσότερα!

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Πρωτομαγιά. Ο Πρωθυπουργός, Γ. Παπανδρέου στο μήνυμά του προς τους πολίτες
λέει :
«Η Πρωτομαγιά συμβολίζει τον αγώνα για αλλαγή. Τον αγώνα για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, την κοινωνική δικαιοσύνη και τελικά, την αναγνώριση της αξίας κάθε ανθρώπου, που εργάζεται και προσφέρει καθημερινά ένα σημαντικό μέρος από τη ζωή του στη συλλογική λειτουργία της κοινωνίας μας…
Από την κρίση δεν θα βγούμε παρά αντιμετωπίζοντας με τόλμη τις χρόνιες παθογένειες που κατέστησαν τη χώρα μας ευάλωτη την ώρα που ξεσπούσε η διεθνής οικονομική κρίση… ο αγώνας που δίνουμε σήμερα όλοι μαζί είναι εξίσου σημαντικός με αυτόν που κάποτε έδωσαν οι εργαζόμενοι για τα δικαιώματά τους. Πρέπει να τα αλλάξουμε όλα στην πατρίδα μας… Μόνον έτσι θα εγγυηθούμε στα παιδιά μας μια Ελλάδα καλύτερη και δικαιότερη από τη σημερινή. Μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν. Τα εύκολα και ωραία λόγια δεν δίνουν λύσεις. Απλώς, ανακυκλώνουν ή μεταφέρουν τα προβλήματα στο μέλλον, και πρακτικά τα καθιστούν βρόγχο για όλους τους πολίτες. Σήμερα δίνουμε έναν μεγάλο αγώνα για να πάμε μπροστά. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα και την Ελληνική κοινωνία στο μέλλον… Δουλεύοντας όλοι μαζί, στηρίζοντας τις μεγάλες αλλαγές, που έχει ανάγκη η πατρίδα μας για να σταθεί και πάλι στα πόδια της, θα τα καταφέρουμε και θα χτίσουμε μια πατρίδα, όπου κάθε πολίτης, κάθε εργαζόμενος, όχι μόνον θα έχει κατοχυρωμένα δικαιώματα, αλλά θα μπορεί στην πράξη να δημιουργήσει, να αναπτύξει ελεύθερα και χωρίς περιορισμούς την προσωπικότητά του, θα έχει όλα εκείνα τα εφόδια που χρειάζεται, ώστε να είναι ανεξάρτητος άνθρωπος και πολίτης, που διαμορφώνει ο ίδιος το μέλλον του με τη δουλειά του, με τη συμμετοχή του. Ο δικός μας αγώνας σήμερα, είναι αγώνας για να σταθούμε στις δικές μας δυνάμεις και να αλλάξουμε την Ελλάδα».

Το ερώτημα που γεννάει το μήνυμα είναι :
Αν πράγματι η κυβέρνηση τα καταφέρει και βγει η χώρα από την κρίση χωρίς πτώχευση, αν οι ρυθμοί ανάπτυξης ξαναπάρουν την ανηφόρα, η Ελλάδα μειώσει το χρέος της σε «διαχειρίσιμα» επίπεδα και οι εργαζόμενοι πάρουν πίσω λίγα από αυτά που τους αφαιρέθηκαν, δηλαδή ισχύσει το «καλό σενάριο». Δεν θα είμαστε και πάλι μέσα σε ένα σύστημα, το καπιταλιστικό, που κάθε τόσο εφευρίσκει νέες, πιο ραφιναρισμένες μεθόδους, να αφαιρεί σε ελάχιστο χρόνο, όσα κατάφερε ο κόσμος της εργασίας να κερδίσει με αγώνες δεκαετιών;
Δεν οφείλει στην ιστορία και κυρίως στην προοπτική του το Ελληνικό Σοσιαλιστικό Κίνημα να αναστοχαστεί την μέχρι τώρα πορεία του και να ξαναγράψει στις σημαίες του το σύνθημα της Κοινωνικής Απελευθέρωσης του Ανθρώπου; Δεν οφείλει, από τώρα, μέσα στην καρδιά της κρίσης να διαμορφώσει ένα σχέδιο, που δεν θα αφορά στην έξοδο από την κρίση απλά, αλλά στην έξοδο από το καπιταλιστικό σύστημα, με τρόπο που θα αμφισβητεί τα αποτυχημένα μοντέλα του καπιταλισμού και του «σοσιαλισμού που δεν υπήρξε»;

Το ερώτημα γεννάει αλλεπάλληλα ερωτήματα : υπάρχει τέτοιο μοντέλο ; πιο είναι ; που έχει εφαρμοστεί ; είναι πετυχημένο ; μπορεί να αναπτυχθεί σε καπιταλιστικό πλαίσιο ; μπορεί να εφαρμοστεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία ισχύουν συγκεκριμένοι πολιτικοί και οικονομικοί κανόνες ;

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑΙ !

Μάλιστα δεν είναι ΜΙΑ αλλά ΠΟΛΛΕΣ και φυτρώνουν σαν μανιτάρια σ΄ όλο τον κόσμο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα στην ίδια την Ευρωζώνη. Είναι ο Συνεργατισμός, η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, που αναπτύσσεται με αναπάντεχους ρυθμούς, ιδίως σε καιρούς κρίσης, και υπολογίζεται ότι σήμερα έχει περίπου 800 εκατομμύρια μέλη σε όλο τον κόσμο!

Διαβάστε περισσότερα!

ΕΣΥ : ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΝ

Το ΕΣΥ μπήκε στη ζωή μας ευεργετικά εδώ και πολλά χρόνια. Στη συνέχεια, και ιδιαίτερα σήμερα με την κρίση, αποδεικνύεται ότι απορροφά δυσανάλογα μεγαλύτερες δαπάνες σε σχέση με τις υπηρεσίες που προσφέρει. Σε ότι αφορά το μέλλον του, οι απόψεις διαχωρίζονται : άλλοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να «συρρικνωθεί» υπέρ του ιδιωτικού τομέα της Υγείας, άλλοι ότι πρέπει να επεκταθεί με κατάργηση του ιδιωτικού τομέα της Υγείας και άλλοι ότι πρέπει να εξορθολογιστεί, ώστε το κόστος του και οι υπηρεσίες που προσφέρει να είναι ανάλογες των προηγμένων συστημάτων υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δημοσίευμα του ΕΘΝΟΥΣ αναφέρει ότι οι διοικήσεις των νοσοκομείων πετυχαίνουν μεγάλες μειώσεις δαπανών με σχετικά μικρές παρεμβάσεις. Τα ποσοστά φτάνουν έως και το 80% σε σχέση με το 2010, στοιχείο που δείχνει τα τεράστια περιθώρια για περαιτέρω μείωση. Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου δείχνουν μικρότερες έως και 82% δαπάνες για υγειονομικό υλικό, έως 27,46% για φάρμακα και σχεδόν 46% για χημικά αντιδραστήρια. Όλα αυτά, σημειώνει η εφημερίδα, την ώρα που τα δημόσια νοσοκομεία καλούνται να καλύψουν μια διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση και αποτελούν καταφύγιο για τους δοκιμασμένους οικονομικά πολίτες. Ενδεικτικό είναι το στοιχείο ότι το πρώτο τρίμηνο του 2011 οι νοσηλευθέντες στα νοσοκομεία του ΕΣΥ έφτασαν τους 188.939, όταν το αντίστοιχο διάστημα του 2010 είχαν φτάσει τους 178.288 (αύξηση 6%).
Με αφορμή την έκθεση της ανεξάρτητης Επιτροπής «Σοφών» για την Υγεία η οποία – μεταξύ άλλων – παραθέτει στοιχεία για το υπερβολικό κόστος λειτουργίας των δημόσιων νοσοκομείων και την αντιστοιχία ιατρών – νοσοκομειακών κλινών τα ΝΕΑ επισημαίνουν στο κύριο άρθρο τους: «το σύστημα χρειάζεται ορθολογική αναδιάρθρωση. Μάζεμα του υπέρογκου κόστους, ορθή διαχείριση των ανθρώπινων πόρων µε σεβασμό στη δημόσια περιουσία και στις ανάγκες των πολιτών. Η μεταρρύθμιση του ΕΣΥ πρέπει να έχει τις σαρωτικές διαστάσεις ενός ‘Καλλικράτη για τη δημόσια υγεία’. Το ιατρικό και το νοσηλευτικό προσωπικό, η ραχοκοκαλιά του συστήματος, έχουν συμφέρον από τον εξορθολογισμό της δουλειάς τους. Λογικό είναι να αναμένει κανείς πως σε αυτό τον εξορθολογισμό θα συμβάλουν αποφασιστικά».
Θεωρούμε την Υγεία δημόσιο και κοινωνικό αγαθό, γι΄ αυτό η εμπορευματοποίησή του μας βρίσκει αντίθετους. Όμως δεν μας διαφεύγει και το γεγονός ότι η διαφθορά και η κατασπατάληση δημόσιων πόρων στον δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, είναι «βούτυρο στο ψωμί» όσων υποστηρίζουν την ιδιωτικοποίηση, την εμπορευματοποίηση, την «ελεύθερη», δηλαδή ασύδοτη αγορά.
Όσοι/ες συμφωνούν μαζί μας και κυρίως όσοι/ες εργάζονται στο ΕΣΥ, ΓΙΑ ΤΟ ΕΣΥ, έχουν πρώτοι/ες απ΄ όλους υπόψη τους το ζήτημα αυτό.


Διαβάστε περισσότερα!

Πρόταση-σοκ από Σημίτη για αναδιάρθρωση (του χρέους), συνέντευξη στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

«Η αναδιάρθρωση του χρέους θα απελευθερώσει δυνάμεις» λέει ο κ. Κ. Σημίτης στη συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα της Κυριακής». Ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους το ταχύτερο δυνατόν, σε συνεννόηση ασφαλώς με τους ευρωπαίους εταίρους της, και τονίζει ότι «μια καλά προετοιμασμένη αναδιάρθρωση» μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική ώστε «τα επόμενα 15-20 χρόνια να είναι μια περίοδος στην οποία θα ξαναχτίσουμε με αισιοδοξία μια σταθερή οικονομία και θα επανενταχθούμε στην ευρωπαϊκή εξέλιξη». Παραλλήλως, καταρρίπτει καλλιεργούμενες φήμες περί τραπεζικών κλυδωνισμών και επισημαίνει με έμφαση ότι «από την αναδιάρθρωση δεν κινδυνεύουν οι καταθέσεις» . Εκτιμά ότι ακόμη και αν η Ελλάδα υποστεί μια 20ετή δοκιμασία σκληρής λιτότητας για να αποφύγει την αναδιάρθρωση, τίποτε δεν εγγυάται ότι θα επιτύχει την αποπληρωμή του δημοσίου χρέους, αφού, όπως υπογραμμίζει, «είναι επιπόλαιο να ελπίζουμε ότι τα επόμενα 20 χρόνια δεν θα προκύψουν οικονομικές αναταραχές, νομισματικές κρίσεις, ανατιμήσεις του πετρελαίου» που θα έχουν ως αποτέλεσμα «να αναπαράγονται οι κρίσεις».
Ο πρώην πρωθυπουργός στοιχειοθετεί το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της αναδιάρθρωσης έναντι των ευρωπαϊκών κέντρων που αντιδρούν στην προοπτική αυτή όταν καταδεικνύει ότι η συσσώρευση και η συνακόλουθη αδυναμία εξυπηρέτησης του χρέους των περιφερειακών χωρών της Ενωσης δεν οφείλονται μόνο στις λανθασμένες πολιτικές τους αλλά και «στις ανισορροπίες που προκαλεί το χάσμα ανάπτυξης μεταξύ Βορρά και Νότου». Εκτιμά ότι για να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του χάσματος αυτού και να επιταχυνθεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση απαιτούνται «κοινοτική αλληλεγγύη και διευκόλυνση των οφειλετριών χωρών». Ταυτόχρονα ο κ. Σημίτης απαντά στις κατηγορίες που διατύπωσε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος κ. Μαρκ Ρος στο «Βήμα της Κυριακής», σχετικά με το αν το swap της Goldman Sachs βοήθησε την Ελλάδα να αποκρύψει μέρος του χρέους της και έτσι να ενταχθεί στην ΟΝΕ. «Ο Ρος παραποιεί χονδροειδώς τα γεγονότα» λέει ο πρώην πρωθυπουργός, εξηγεί με λεπτομέρειες την τότε συμφωνία και υπενθυμίζει ότι το 2001, έτος που έγινε το swap, η Ελλάδα ήταν ήδη μέλος της ΟΝΕ.

- Το θέμα της αναδιάρθρωσης του χρέους βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο επίκεντρο της συζήτησης. Ποια είναι η γνώμη σας;

« Η αναδιάρθρωση θεωρείται αναγκαία, ιδίως από οικονομολόγους και ερευνητικά κέντρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το κύριο επιχείρημά τους είναι ότι η αποπληρωμή του ελληνικού χρέους προϋποθέτει επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας οι οποίες είναι αμφίβολο αν θα επιτευχθούν. Εξαρτάται, για παράδειγμα, από την πραγματοποίηση πλεονασμάτων από το Δημόσιο σε ύψος και σε διάρκεια που δεν έχουν επιτευχθεί έως τώρα σε άλλες χώρες της Ενωσης. Πιστεύουν λοιπόν ότι ή θα πρέπει να περικοπεί το χρέος ή να επιμηκυνθεί κατά πολύ ο χρόνος εξόφλησής του και να μειωθεί δραστικά το επιτόκιο. Αναδιάρθρωση μπορεί να επιβληθεί στη χώρα το 2013 από το Εurogroup. Αν ζητήσουμε τη βοήθεια του νέου μηχανισμού στήριξης και το χρέος μας κριθεί μη βιώσιμο, η αναδιάρθρωση θα αποτελέσει τότε όρο της χρηματοδότησής μας. Η αναδιάρθρωση μπορεί να έχει πολύ αρνητικές συνέπειες και δεν είναι σκόπιμη όταν η χώρα είναι απροετοίμαστη και σε αδυναμία να ελέγξει τις επιπτώσεις. Μια καλά προετοιμασμένη αναδιάρθρωση θα βελτιώσει ουσιαστικά τη θέση μας».

- Γιατί να μη συνεχίσουμε όπως σήμερα, με δυσκολίες αλλά χωρίς το στίγμα μιας αναδιάρθρωσης; «Ηδη τώρα δεν ξέρουμε πώς θα βγάλουμε πέρα το 2012 και το 2013, μια που είναι πολύ πιθανό να μην εξασφαλίσουμε δανεισμό με ένα ανεκτό επιτόκιο. Το ζητούμενο δεν είναι να τα καταφέρουμε “κουτσά στραβά” με βάση τις ισχύουσες ρυθμίσεις. Η εμπειρία δείχνει ότι μια λύση που κινείται στα απώτατα όρια των δυνατοτήτων της οικονομίας δεν αποτελεί ενδεδειγμένη αντιμετώπιση ενός προβλήματος. Είναι επιπόλαιο να ελπίζουμε ότι τα επόμενα 20 χρόνια, που κατά τα διάφορα σενάρια είναι ο αναγκαίος χρόνος για την πλήρη ομαλοποίηση της κατάστασης, δεν θα προκύψουν οικονομικές αναταραχές, νομισματικές κρίσεις, ανατιμήσεις του πετρελαίου. Θα απορρυθμίσουν τον μηχανισμό τακτοποίησης του χρέους που με τόση επιμέλεια και κόπο δημιουργήσαμε. Θα αναπαράγονται οι κρίσεις. Χρειάζεται μια λύση που θα έχει σταθερότητα και δεν θα ακυρωθεί από τις μεταγενέστερες διεθνείς εξελίξεις. Η αναδιάρθρωση ξεκαθαρίζοντας το τοπίο μπορεί να απελευθερώσει δυνάμεις. Τα επόμενα 15-20 χρόνια πρέπει να είναι περίοδος στην οποία θα ξαναχτίσουμε με αισιοδοξία μια σταθερή οικονομία και θα επανενταχθούμε στην ευρωπαϊκή εξέλιξη, και όχι ένα διάστημα μιζέριας, όπου θα ζούμε στο έλεος των κλυδωνισμών της παγκόσμιας οικονομίας».

- Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Τρισέ, ο αρμόδιος για το ελληνικό πρόβλημα επίτροπος κ.Ρεν και πολλοί άλλοι έχουν εκφραστεί κατά της αναδιάρθρωσης. Δεν ενδιαφέρονται αυτοί να ξεπεράσει η Ελλάδα τις δυσκολίες;

« Βεβαίως ενδιαφέρονται αλλά έχουν τις δικές τους προτεραιότητες. Πρώτο και κύριο μέλημά τους είναι η σταθερότητα του ευρώ. Δεν θέλουν να υπάρξει ένα προηγούμενο, το οποίο ίσως αποτελέσει παράδειγμα σε άλλες χώρες να ζητήσουν και αυτές αναδιάρθρωση. Ετσι θα επηρεάσει αρνητικά τη θέση του ευρωπαϊκού νομίσματος στις παγκόσμιες αγορές, θα προκαλέσει προβλήματα στις τράπεζες διαφόρων χωρών και θα οδηγήσει σε αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Στόχος τους είναι να ελέγξουν απόλυτα τις εξελίξεις και να προχωρούν σε αλλαγές πολιτικής μόνο όταν οι ίδιοι το κρίνουν σκόπιμο, όπως έγινε με την επιμήκυνση της εξόφλησης του δανείου προς την Ελλάδα και με τη μείωση του επιτοκίου του. Στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης θα πρέπει να υπάρξει συνεννόηση και συμφωνία μαζί τους, ώστε να πειστούν ότι δεν θα υπάρξει επίπτωση στην ευρωζώνη. Οι τράπεζες που έχουν δανείσει την Ελλάδα επίσης δεν θα είναι σύμφωνες με την περικοπή των απαιτήσεών τους. Δεν θέλουν να χάσουν χρήματα. Αλλά δεν είναι κατανοητό γιατί οι έλληνες πολίτες, και ιδίως οι εργαζόμενοι, θα πρέπει οπωσδήποτε να ζήσουν για εί κοσι χρόνια περίπου σε κατάσταση στενότητας και συνεχών δυσκολιών λόγω των υψηλών επιτοκίων που συμφωνήθηκαν σε μια κατάσταση κρίσης. Οι περιφερειακές χώρες της Ενωσης πληρώνουν όχι μόνο τις απροσεξίες και τις λανθασμένες πολιτικές τους αλλά και τις ανισορροπίες που προκαλεί το χάσμα ανάπτυξης μεταξύ Βορρά και Νότου. Η αντιμετώπιση των συνεπειών αυτού του χάσματος απαιτεί κοινοτική αλληλεγγύη και διευκόλυνση των οφειλετριών χωρών».

- Οι οικονομολόγοι που συνιστούν την αναδιάρθρωση είναι της άποψης ότι θα πρέπει να γίνει το ταχύτερο. Γιατί;

« Αναδιαρθρώσεις είναι σκόπιμο να μην καθυστερούν. Η Ελλάδα με το δάνειο των 110 δισ. ευρώ εξοφλεί παλαιούς ιδιώτες ομολογιούχους δημιουργώντας νέες υποχρεώσεις προς την Ευρωπαϊκή Ενωση, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, τις οποίες θα εξοφλήσει στο μέλλον. Με την πάροδο του χρόνου το χρέος προς τους ιδιώτες ομολογιούχους (κυρίως τις τράπεζες του εξωτερικού) μετατρέπεται έτσι σε νέο χρέος προς τους διεθνείς οργανισμούς που μας στηρίζουν. Οι νέες αυτές υποχρεώσεις δεν μπορούν να περικοπούν γιατί προέκυψαν από αιτήματα της Ελλάδας για βοήθεια και συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεών της. Οσο λοιπόν καθυστερεί η αναδιάρθρωση τόσο αυξάνεται το χρέος που δεν μπορεί να αναδιαρθρωθεί. Περιορίζεται έτσι το αποτέλεσμα το οποίο επιδιώκεται, το χρέος παραμένει υψηλό. Η καθυστέρηση έχει επίσης αρνητική επίδραση στο κλίμα των αγορών. Ολο και περισσότεροι αναλυτές αμφιβάλλουν για τη δυνατότητα της Ελλάδας να εξοφλήσει το σύνολο του χρέους της. Είναι επόμενο λοιπόν το επιτόκιο του δανεισμού της χώρας να παραμένει απαγορευτικό. Υπό τις συνθήκες αυτές η αναδιάρθρωση πρέπει να επαναφέρει σαφήνεια για το μέλλον. Πρέπει να είναι πειστική και να αποτελεί βιώσιμη λύση. Μια ατελής αναδιάρθρωση θα προκαλέσει την ένταση των αμφιβολιών για τη δυνατότητα θετικής έκβασης της κρίσης, με αποτέλεσμα τη φυγή των καταθέσεων προς το εξωτερικό και τον αισθητό περιορισμό των ισχνών δυνατοτήτων ανάκαμψης».

- Η αναδιάρθρωση σημαίνει απαλλαγή της Ελλάδας από το μνημόνιο ή νέους περιοριστικούς όρους;

« Η αναδιάρθρωση δεν είναι πανάκεια. Δεν παύει η αναγκαιότητα προσαρμογής προς τους κανόνες των συνθηκών για το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα ούτε απαλλάσσεται η Ελλάδα από το μνημόνιο και τις άλλες υποχρεώσεις που ανέλαβε. Με την αναδιάρθρωση μειώνεται είτε το ύψος του χρέους είτε και ο τρόπος αποπληρωμής του. Ο χρόνος της προσπάθειας θα είναι έτσι πιο περιορισμένος και η προσπάθεια ίσως όχι τόσο έντονη. Ομως, παρ΄ όλα αυτά, θα πρέπει να είναι σημαντική και επίμονη. Αν δεν τηρήσουμε τα όσα συμφωνήσαμε, θα υπάρξουν περιοριστικοί όροι είτε με είτε χωρίς αναδιάρθρωση».

- Πιστεύετεότι η αναδιάρθρωση πρέπει να συνοδευθεί από ένα νέο σχέδιο ανάταξης της οικονομίας; «Το σχέδιο επιστροφής στην ομαλότητα καθορίζεται σήμερα από το μνημόνιο. Αυτό όμως δεν αρκεί. Το μνημόνιο επικεντρώνεται στους περιορισμούς δαπανών, στην απελευθέρωση αγορών, στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας με μείωση των αμοιβών των εργαζομένων. Το σχέδιο ανάταξης της χώρας θα πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία δυναμικής προόδου, να βελτιώσει τις μακροοικονομικές προοπτικές και να σηματοδοτήσει την πορεία προς ένα δικαιότερο κοινωνικά κράτος, μια πιο αποτελεσματική δημόσια διοίκηση και μια κοινωνία απαλλαγμένη από πελατειακές νοοτροπίες και λαϊκισμό. Στην πορεία αυτή πρέπει να επανεξετάσουμε, πέρα από τα θέματα του μνημονίου, τις πολιτικές για την Παιδεία, την αναμόρφωση της διοίκησης, τη λειτουργία των θεσμών. Και βέβαια χρειάζεται συναίνεση, αλλά χρειάζεται επίσης αποφασιστικότητα για το καινούργιο αντί για μια καθηλωτική συνεχή διαπραγμάτευση».

«Οι καταθέτες δεν θα χάσουν τα λεφτά τους»

- Ποιους στόχους έχει η προετοιμασία της αναδιάρθρωσης;

« Θα αναφέρω ενδεικτικά τα σπουδαιότερα θέματα. Το πιο άμεσο είναι η διερεύνηση των διαφόρων δυνατοτήτων αναδιάρθρωσης και η επιλογή της σκοπιμότερης. Θα επιδιωχθεί η περικοπή του χρέους και κατά τι ποσοστό; Είναι προτιμότερη η επιμήκυνση της εξόφλησης και για πόσο διάστημα; Η μείωση του επιτοκίου και σε τι βαθμό; Θα πρέπει να αποτιμηθούν οι πιθανές επιπτώσεις στις ελληνικές τράπεζες και στα ασφαλιστικά ταμεία που έχουν επενδύσει τα κεφάλαιά τους σε ομόλογα του Δημοσίου, καθώς και ο τρόπος αντιμετώπισης των επιπτώσεων αυτών. Για παράδειγμα, τα ομόλογα των ασφαλιστικών ταμείων θα πρέπει να προστατευθούν, για να μην υπάρξουν επιπτώσεις στις συντάξεις. Χρειάζονται βεβαίως συνεννοήσεις με τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, για να συνεργαστούν και να βοηθήσουν την προσπάθεια, όπως και με τους ξένους δανειστές. Η αναδιάρθρωση δεν έχει επιπτώσεις στις καταθέσεις και οι καταθέτες δεν χάνουν τα λεφτά τους. Ομως πρέπει να αποφευχθεί ο πανικός στο εσωτερικό της χώρας. Αυτό προϋποθέτει σχεδιασμό ενημέρωσης και ενεργειών και ευρύτερη συμφωνία. Η αναδιάρθρωση δεν προαναγγέλλεται. Και η σημερινή συζήτηση δεν μπορεί να καταλήξει σε μια κυβερνητική απόφαση που θα ανακοινωθεί δημόσια. Αποτελεί μια προτροπή προς την κυβέρνηση για να αναλάβει πρωτοβουλία, αν δεν το έχει ήδη κάνει. Αλλωστε πριν από την απόφαση χρειάζονται επίμονες και συνεχείς απόρρητες συνομιλίες, που δεν επιτρέπεται να γίνουν με το συνηθισμένο στην Ελλάδα κλίμα “διαρροών” προς φιλικούς δημοσιογράφους για τις προθέσεις της κυβέρνησης. Χρειάζεται μια ομάδα με ειδικές γνώσεις, ικανή για διαπραγματεύσεις με τις κυβερνήσεις των ενδιαφερομένων χωρών και την Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς και η συμβολή της Τράπεζας της Ελλάδος, που γνωρίζει όλα τα στοιχεία των ελληνικών τραπεζών».

«Η κοινή γνώμη δέχεται εύκολα την εικονική πραγματικότητα των σκανδάλων»
- Πώς εξηγείτε τη διαδεδομένη φημολογίαότι συμμετείχαμε στην ΟΝΕ χωρίς να το δικαιούμαστε;

« Αιτία της συνεχούς αυτής αμφισβήτησης είναι η απογραφή της ΝΔ. Οταν μια ελληνική κυβέρνηση καταγγέλλει επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ενωση ως ψευδή τα στατιστικά στοιχεία της προηγούμενης κυβέρνησης, γιατί οι άλλες χώρες της Ενωσης να θέλουν να επιμείνουν στην ορθότητά τους; Οταν αργότερα διαπιστώνεται από την Ενωση ότι η κυβέρνηση της ΝΔ, που προχώρησε δήθεν σε μια απογραφή, παραποίησε τα στατιστικά στοιχεία των ετών της διακυβέρνησής της, γιατί να μην υπάρχει γενικευμένη δυσπιστία για οτιδήποτε έκανε η Ελλάδα; Η Goldman Sachs αναμείχθηκε ενεργά στις χρηματοοικονομικές συναλλαγές που προκάλεσαν την κρίση στις ΗΠΑ. Οταν ξέσπασε η κρίση, αντιτάχθηκε ενεργά στους ελέγχους των τραπεζών και των πρακτικών του που επιδίωξε και επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ. Υπό τις συνθήκες αυτές η δημόσια συζήτηση για τις θεμιτές και αθέμιτες δραστηριότητες της τράπεζας επικεντρώθηκε στις συναλλαγές της. Η συναλλαγή με μια χώρα για την οποία γίνεται ευρύτατα δεκτό ότι παραποίησε και συγκάλυψε στοιχεία προσφέρεται για κριτική, παραποιήσεις, υπερβολές και προσωπική προβολή αυτοκλήτων εισαγγελέων. Αιτία αποτελεί όμως και ο τρόπος με τον οποία η ελληνική κοινωνία δέχθηκε την απογραφή του 2004 και τις διάφορες ψευδείς καταγγελίες για παραποίηση στοιχείων κατά την ένταξη στην ΟΝΕ. Η ελληνική κοινή γνώμη, όπως διαμορφώθηκε με τη συνεχή πολιτική αντιπαλότητα, δέχεται εύκολα την εικονική πραγματικότητα των οποιοδήποτε καταγγελιών, των σκανδάλων και των πολιτικών συνθημάτων. Αυτή η καλλιεργούμενη πραγματικότητα πουλάει βιβλία, όπως του Ρος, φύλλα εφημερίδων, εξασφαλίζει θεαματικότητα στις τηλεοπτικές εκπομπές και αίρει τους οποιουσδήποτε φραγμούς στον λαϊκισμό και στην αυθαιρεσία. Γι΄ αυτό και βρίσκονται στο στόχαστρο οι προσπάθειες εξορθολογισμού της οικονομίας, περιορισμού του πελατειακού κράτους ή αποτελεσματικής λειτουργίας του δημόσιου τομέα. Γι΄ αυτό και οι δυσκολίες στην εφαρμογή του μνημονίου. Θα επαναλάβω λοιπόν ότι εκείνο που κυρίως χρειαζόμαστε είναι αποφασιστικότητα για το καινούργιο».

H GOLDMAN SACHS ΚΑΙ ΤΟ SWAP
«Ο Ρος παραποιεί χονδροειδώς τα γεγονότα»
- Ο Μαρκ Ρος στο βιβλίο του για την Goldman Sachs αναφέρει ότι η Ελλάδα μπόρεσε να μπει στη ζώνη του ευρώ το 2001 γιατί χάρη στην ευρηματικότητα της τράπεζας αυτής εκπλήρωσε τα κριτήρια της Συνθήκης του Μάαστριχτ αναφορικά με το χρέος. Τι απαντάτε;

« Η Ελλάδα είχε λάβει πολλά δάνεια σε γεν, κυρίως « Η Ελλάδα έγινε μέλος της ΟΝΕ το καλοκαίρι του 2000. Η απόφαση πάρθηκε σύμφωνα με τις συνθήκες με βάση τα οικονομικά στοιχεία των ετών 1998 και 1999. Το 2001 η Ελλάδα ήταν λοιπόν ήδη μέλος της ΟΝΕ. Για ποιον λόγο η ελληνική κυβέρνηση να κάνει το 2001 μια συμφωνία με την Goldman Sachs ώστε να επιτύχει την ένταξή της στην ΟΝΕ όταν ήταν ήδη από το 2000 μέλος της ΟΝΕ; Ο Ρος παραποιεί χονδροειδώς τα γεγονότα».

- Ωστόσο με την Goldman Sachs υπεγράφη τον Ιούνιο του 2001 ένα swap. Δεν έχει σχέση αυτό με όσα λέει ο Ρος;

κατά την περίοδο 1993-1994. Την περίοδο μετά την ένταξη στο ευρώ η αξία του γεν άρχισε να αυξάνεται ραγδαία έναντι του ευρώ. Η ανατίμησή του σήμαινε αύξηση του χρέους μας. Η Ελλάδα θα έπρεπε να πληρώσει πολύ περισσότερα ευρώ για να εξοφλήσει το χρέος της σε γεν. Αποφασίστηκε λοιπόν από την αρμόδια κρατική υπηρεσία, τον Οργανισμό Διαχείρισης του Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), το 2001, να μετατραπεί το χρέος από γεν σε ευρώ μέσω του swap. Αλλωστε όλες οι χώρες του ευρώ επιδίωκαν τα χρέη τους να είναι σε ευρώ. Η Goldman Sachs ανέλαβε να πληρώσει το μελλοντικό χρέος σε γεν και η Ελλάδα να πληρώσει στην τράπεζα το ποσό αυτό σε ευρώ, σε ισοτιμία που καθορίστηκε την ημέρα της συμφωνίας. Ο κίνδυνος της ανατίμησης του γεν μεταφέρθηκε έτσι στην τράπεζα. Ταυτόχρονα συμφωνήθηκε η αποπληρωμή του νέου χρέους σε ευρώ από το 2014 ως το 2019, δηλαδή σε μακρύτερο χρονικό διάστημα από εκείνο που ίσχυε για το παλαιότερο χρέος σε γεν. Αυτό βοήθησε την εξυπηρέτηση του χρέους. Ο Ρος παρουσιάζει την εικόνα της συμφωνίας αυτής κατά μυθιστορηματικό και αναντίστοιχο προς την πραγματικότητα τρόπο. Και εδώ προσπαθεί να δημιουργήσει εντυπώσεις ισχυριζόμενος ανακριβώς μεταξύ άλλων ότι το ποσό της σύμβασης ξεπερνούσε εκείνο του ελληνικού χρέους. Το ελληνικό χρέος ήταν τότε περίπου στο 100% του ΑΕΠ, η σύμβαση αφορούσε περίπου 3 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 2% του ΑΕΠ. Οπως προκύπτει από διάφορα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και επανέλαβε ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Εurostat) σε συνέντευξή του σε ελληνική εφημερίδα, το swap του 2001 ήταν σύμφωνα με τους τότε κανόνες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το χρηματοοικονομικό αυτό εργαλείο (swap) χρησιμοποιήθηκε άλλωστε από αρκετές χώρες της Ενωσης στο πλαίσιο της διαχείρισης του δημοσίου χρέους της».
Διαβάστε περισσότερα!

Η Μπιρμπίλη συναντά τον Μπουτάρη στη... ΔΕΘ

Χθές έγινε τελικά η παρουσίαση του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου της Θεσσαλονίκης από το αρμόδιο υπουργείο ΥΠΕΚΑ με παρουσία της ίδιας της Υπουργού Τίνας Μπιρμπίλη στην πόλη μας. Παρών και ο νέος Δήμαρχος της πόλης Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος ως καλός γνώστης του επικοινωνιακού παιγνιδιού, φρόντισε λίγες μέρες πριν το γεγονός να τάραξει τα νερά.

Την, προσωρινή έστω, μεταφορά της ΔΕΘ στην περιοχή των Λαχανόκηπων επανέφερε ο Γιάννης Μπουτάρης, ακολουθώντας τα...χνάρια του προκατόχου του Βασίλη Παπαγεωργόπουλου.
Ενώ το θέμα θεωρείται λήξαν εδώ και καιρό, αφού δύο διαφορετικού «χρώματος» κυβερνήσεις (Κ. Σημίτη και Κ. Καραμανλή), με το συντονιμό των δύο τότε αρμόδιων υπουργών ΥΜΑΘ Πασχαλίδη και Καλαφάτη, μετά από μελέτη όλων των παραμέτρων και διαβούλευση μεταξύ όλων των σημαντικών κυβερνητικών και κοινωνικών φορέων της πόλης, κατέληξαν στην ίδια λύση : τη μεταφορά στη χωροθετημένη για το σκοπό αυτό περιοχή της Σίνδου.
Η αντίδραση του Προέδρου του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Δ. Μπακατσέλου ήταν άμεση : αυτά είναι αστεία πράγματα λέει, η ΔΕΘ δεν είναι τσαντίρι για να μετακινείται προσωρινά από δω κι΄ από κει. Είναι γνωστή η κόντρα Μπακατσέλου - Παπαγεωργόπουλου επι κυβερνήσεως Καραμανλή, όταν ο πρώτος παρουσίασε στον πρωθυπουργό την πρόταση Καλατράβα για ανάπλαση του υφιστάμενου χώρου της ΔΕΘ και παραμονή της Έκθεσης εκεί.
Ο Ελεύθερος Τύπος, στον οποίο ο κ. Μιχελάκης ήταν επικεφαλής μέχρι να γίνει εκπρόσωπος τύπου της Ν.Δ., περνάει σήμερα στην πρώτη σελίδα, με αφορμή την χθεσινή παρουσίαση του νέου ΡΣΘ από την κα Μπιρμπίλη, την «πληροφορία» ότι η ΔΕΘ μετακινείται στην περιοχή των Λαχανόκηπων. Βέβαια στη σελίδα 16, αναφέρει ότι αυτή είναι πρόταση του Γιάννη Μπουτάρη, αλλά όλοι αντιλαμβάνονται τη διαφορά μεταξύ πρώτης και 16ης σελίδας των εφημερίδων (στα...μανταλάκια το λέμε).
Το ΠΑΣΟΚ της Θεσσαλονίκης αντέδρασε άμεσα απορρίπτοντας την ανακίνηση του θέματος από τον Γ. Μπουτάρη και τονίζοντας ότι η Σίνδος είναι η χωροθετημένη και αποφασισμένη οριστικά θέση μετεγκατάστασης της ΔΕΘ. Περιμένουμε και την αντίδραση της Ν.Δ. της Θεσσαλονίκης.
Είναι σε θέση ο νέος Δήμαρχος Θεσσαλονίκης να βάλει σε νέα περιπέτεια τη ΔΕΘ; Θα ξαναδούμε το έργο των διαφωνιών της Θεσσαλονίκης που γίνεται «βούτυρο στο ψωμί» της Αθήνας; Ίδωμεν!
Κατά τα άλλα το «πακέτο προσφοράς» της ΥΠΕΚΑ προς τη Θεσσαλονίκη είχε αναπλάσεις, τραμ, στρατόπεδα, «ΘεσσαλονίκηΧ4», πράσινο και χώρους αναψυχής, αποκαταστάσεις κτιρίων βιομηχανικής κληρονομιάς κλπ.κλπ.
Θα παρακολουθούμε στενά τη διαβούλευση και κυρίως την...υλοποίηση.

Διαβάστε περισσότερα!

Απορίες που ζητούν πειστική απάντηση, άρθρο του Κ. Σημίτη στην Καθημερινή

H Σύνοδος Κορυφής της 25ης Μαρτίου διαμόρφωσε το πλαίσιο που θα ισχύσει εφεξής στην Eνωση και στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Στην ελληνική κοινή γνώμη επικράτησε η άποψη ότι το αποτέλεσμα για τη χώρα μας παρουσιάζει τόσο μια θετική όσο και μια αρνητική πλευρά. Θετική είναι η επιμήκυνση της εξόφλησης του δανείου των 110 δισ. ευρώ και η μείωση του καταβαλλόμενου επιτοκίου κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Αρνητική πλευρά αποτελούν οι επιπτώσεις νέων περιοριστικών ρυθμίσεων με αντίκτυπο στις αμοιβές των εργαζομένων και τις δαπάνες του κράτους, όπως προκύπτουν από το Σύμφωνο για το ευρώ.
Οι αποφάσεις της 11ης και της 25ης Μαρτίου δεν παρέχουν ούτε για την Ευρωζώνη ούτε για την Ελλάδα μια οριστική απάντηση στο πρόβλημα της κρίσης. Δεν αποτελούν την ολική λύση, στην οποία όλοι προσβλέπουμε. Το κεντρικό ερώτημα, πώς θα υπερβεί η Ενωση το χάσμα μεταξύ των αναπτυγμένων και των περιφερειακών χωρών παρέμεινε αναπάντητο. Ετσι έμειναν και όσον αφορά την Ελλάδα εκκρεμή θέματα, απορίες και ασαφείς προοπτικές. Χρειάζεται μια ευρύτερη ενημέρωση από την κυβέρνηση, ώστε να μην επικρατεί ούτε αδικαιολόγητη αισιοδοξία ούτε καταθλιπτική απαισιοδοξία.

Η Ελλάδα στο τέλος του 2011 αναμένεται να έχει δημόσιο χρέος ύψους 153% του ΑΕΠ ή 345 δισ. ευρώ περίπου. Καθοριστικό στοιχείο για τον περιορισμό του χρέους είναι τα περισσεύματα των προϋπολογισμών ή σε μια πιο τεχνική γλώσσα το πρωτογενές πλεόνασμα (δηλαδή το υπόλοιπο που προκύπτει εάν αφαιρέσουμε από τα έσοδα τα έξοδα, στα οποία δεν προσμετρούνται οι οφειλές τόκων). Εάν είναι υψηλό, εξοφλούμε τους δανειστές μας. Εάν είναι ανύπαρκτο ή χαμηλό, αυξάνεται το χρέος. Η κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκουν το πρωτογενές πλεόνασμα να είναι συνεχώς 6% του ΑΕΠ από το 2014 και μετά, ώστε να μειωθεί με γοργούς ρυθμούς το χρέος. Η Ελλάδα όμως έχει παρουσιάσει συνεχές πρωτογενές πλεόνασμα σε όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης μόνο για μια οκταετία από το 1994 μέχρι και το 2002. Τα υπόλοιπα χρόνια μετά το 1981 υπήρχαν ελλείμματα. Αλλά και στα χρόνια των πλεονασμάτων το υψηλότερο πλεόνασμα που επιτεύχθηκε έφτασε μόνο 4,3% του ΑΕΠ. Οι αριθμοί αυτοί απέχουν από τους σημερινούς στόχους μας. Δείχνουν τη μεγάλη δυσκολία της προσπάθειας που έχουμε να επιτελέσουμε. Είναι όμως και αμφίβολο αν η πρόβλεψη της κυβέρνησης είναι ακριβής. Το Ιδρυμα Bruegel, ένας οργανισμός ερευνών που συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θεωρεί ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα πρέπει να είναι, επί περίπου είκοσι χρόνια, 8,4% του ΑΕΠ, ώστε να μειώσει η Ελλάδα το χρέος της στο 60% του ΑΕΠ, το ανώτατο επιτρεπτό όριο χρέους που προβλέπει η ΟΝΕ. Ο στόχος 8,4% κατά το Ιδρυμα δεν είναι επιτεύξιμος. Τα τελευταία 50 χρόνια καμιά από τις αναπτυγμένες χώρες δεν μπόρεσε να φτάσει τέτοια επίδοση.

Υποχρέωση και ποινές
Κατόπιν τούτου προκύπτει το ερώτημα, μήπως μπορούμε να αρκεστούμε με μια πιο περιορισμένη μείωση του χρέους, ώστε να φτάσει σε είκοσι χρόνια από το 153% του ΑΕΠ στο 100%. Δυστυχώς αυτό δεν μπορεί να γίνει. Η απάντηση είναι σαφής. Είμαστε υποχρεωμένοι να συμμορφωθούμε με το ανώτατο όριο του 60%. Το ορίζουν οι Συνθήκες. Αλλά και γιατί η Ελλάδα ανέλαβε στις 11 Μαρτίου την υποχρέωση να μειώνει κατά το 1/20 ετησίως το επιπλέον του 60% του ΑΕΠ χρέος της και να φτάσει έτσι το 2031 το 60%. Παράβαση της υποχρέωσης συνεπάγεται ποινές. Το προβλέπει έτσι σχετικός κανονισμός που βρίσκεται στη διαδικασία της υιοθέτησης.

Η ουσιαστική μείωση του χρέους δεν είναι στόχος, που προκύπτει από «μονεταριστικές πεποιθήσεις» ή «γερμανικές αντιλήψεις πειθαρχίας». Η εμπειρία έχει δείξει ότι ένα χρέος που ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ δεν είναι βιώσιμο. Κατά την επικρατούσα αντίληψη το χρέος δεν πρέπει να ξεπερνά το 90% του ΑΕΠ. Μπορεί να αντιμετωπιστεί ακόμη και όταν φτάσει επίπεδα περί το 100% του ΑΕΠ, αλλά οπωσδήποτε με όλο και πιο αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της χώρας. Το ελληνικό χρέος ύψους περίπου 153% του ΑΕΠ είναι από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η δραστική μείωσή του ήταν και είναι λοιπόν αναγκαία. Ομως το χρονικό διάστημα περιορισμού του και ο ρυθμός μείωσης των ετήσιων ελλειμμάτων θα έπρεπε να είναι πολύ πιο εκτεταμένα από τα προβλεπόμενα στο Μνημόνιο. Η πολιτική μείωσης με κάθε τρόπο σε ελάχιστο χρόνο περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα και την ανάπτυξη. Η χώρα οδηγήθηκε σε καθοδική σπειροειδή πορεία, την οποία δύσκολα θα ανατρέψει. Οι ρυθμίσεις που πετύχαμε στη Σύνοδο Κορυφής για την επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης του δανείου και τη μείωση του επιτοκίου βελτιώνουν μεν, αλλά όχι αποφασιστικά τη θέση μας. Μειώνουν τα 345 δισ. που χρωστάμε μόνο κατά 10 δισ. περίπου. Η χρησιμότητά τους έγκειται κυρίως στο ότι κατανέμοντας την εξόφληση της οφειλής καλύτερα στον χρόνο διευκολύνουν τη χρησιμοποίηση πόρων για την ανάπτυξη.

Ο ρυθμός ανάπτυξης είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της κρίσης. Υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης εξασφαλίζουν πόρους για τη μείωση του χρέους. Χαμηλοί ρυθμοί αντίθετα επιτείνουν την κρίση. Η ύφεση προβλέπεται να συνεχισθεί το 2011 με μείωση του ΑΕΠ κατά 3%. Για τα επόμενα χρόνια προβλέπεται από το Μνημόνιο ονομαστική ανάπτυξη περί το 4% του ΑΕΠ ετησίως, ένας στόχος χαμηλός, αλλά δύσκολα πραγματοποιήσιμος με βάση τη μέχρι τώρα εμπειρία. Αν το τραπεζικό σύστημα συναντήσει δυσκολίες χρηματοδότησης, η εξέλιξη θα είναι δυσμενής. Ο απεγκλωβισμός από την κατάσταση αυτή δεν είναι εύκολος και δεν θα επέλθει αυτόματα. Χρειάζονται επενδύσεις, αλλά το οικονομικό κλίμα δεν τις ευνοεί. Ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ευρωζώνη δεν πρόκειται ν’ αυξηθεί θεαματικά τα επόμενα χρόνια. Η επερχόμενη αύξηση των επιτοκίων, η συνεχιζόμενη περιοριστική δημοσιονομική πολιτική και η χαμηλή κατανάλωση στις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Γερμανία θα τον επηρεάσουν αρνητικά.

Ο πληθωρισμός
Ενα τρίτο πρόβλημα είναι ο ελληνικός πληθωρισμός. Δεν θα πρέπει να αυξηθεί στο μέλλον. Οι τιμές των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών στο εξωτερικό δεν θα πρέπει να ακριβαίνουν σε σχέση με τις ευρωπαϊκές. Τα δύο τελευταία χρόνια ο πληθωρισμός είχε ως κύρια αιτία την αύξηση του ΦΠΑ. Ομως δεν είναι βέβαιο ότι το 2011 θα επανέλθει σε ένα σταθερό ρυθμό περί το 2%, όπως υπολογίζεται στα διάφορα σενάρια. Στην αγορά επικρατούν ακόμη ολιγοπωλιακές καταστάσεις που πιέζουν τις τιμές προς τα πάνω. Ο ελληνικός πληθωρισμός υπήρξε σταθερά υψηλότερος εκείνου των άλλων χωρών της Ευρωζώνης κατά μιάμιση μονάδα περίπου. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Και θα σταματήσει αν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, που πρέπει να κάνουμε, πάψουν να είναι επιφανειακές υπό την επίδραση των μικροσυμφερόντων συγκεκριμένων ομάδων. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να δώσει τέλος στην περίοδο των χαμηλών επιτοκίων, διότι το 2011 ο πληθωρισμός της Ευρωζώνης θα είναι υψηλότερος του 2%. Ηδη τον Μάρτιο διαμορφώθηκε στο 2,6%. Είναι ένα σήμα κινδύνου για την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων.

Ασαφές είναι στην κοινή γνώμη, αν έχουν αξιοποιηθεί όλα τα κοινοτικά κεφάλαια που έχουμε στη διάθεσή μας και αν εκμεταλλευτήκαμε την υπόσχεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι μπορούν να προχωρήσουν τα έργα χωρίς ελληνική συνεισφορά. Οι στατιστικές απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων, που δημοσιεύονται είναι παραπλανητικές ως προς το ερώτημα, εάν προχωρεί ένα πρόγραμμα σε τρόπο ώστε να ολοκληρωθεί το ταχύτερο. Στην έναρξη του σχεδιασμού ενός έργου η απορρόφηση είναι ελάχιστη, στην περίοδο ολοκλήρωσής του μεγάλη. Ο αναγνώστης της στατιστικής δεν μπορεί να καταλάβει τι σημαίνει μια απορρόφηση 10% των κονδυλίων, όταν δεν ξέρει, πότε έπρεπε να αρχίσει και πότε να τελειώσει ένα έργο. Μπορεί να είναι μια πολύ καλή ή καταστροφική εικόνα. Χρειάζεται να δοθεί μια καθαρή εικόνα. Αν είναι θετική θα βελτιώσει τη θέση της χώρας. Αν όχι, θα μάθουμε πού χρειάζεται ένταση της προσπάθειας. Η σημερινή ασαφής πληροφόρηση λειτουργεί αρνητικά.

Το ύψος του επιτοκίου
Η κυβέρνηση ελπίζει ότι θα αντλήσει κεφάλαια στις διεθνείς αγορές μάλλον το δεύτερο εξάμηνο του 2011, πάντως από το 2012 και μετά. Είναι όμως αβέβαιο αν οι αγορές θα χρηματοδοτήσουν τη χώρα με επιτόκιο που δεν θα την επιβαρύνει υπέρμετρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα σενάρια για την εξέλιξη του χρέους προβλέπει ότι το επιτόκιο των δανείων που θα χορηγούν στην Ελλάδα θα είναι κατά μέσο όρο 4,5%. Ομως το επιτόκιο είναι σήμερα απαγορευτικό σε επίπεδα πολύ υψηλότερα του 4,5%, επειδή οι αγορές αμφιβάλλουν για τη δυνατότητα της Ελλάδας να εξοφλήσει το σύνολο του χρέους της. Θα παραμείνει υψηλό ιδίως μετά την απόφαση της Συνόδου Κορυφής της 25ης Μαρτίου. Η Ενωση αποφάσισε ότι σε περίπτωση αναδιάρθρωσης του χρέους μιας χώρας μετά το 2013 θα περικόπτονται οι απαιτήσεις των τραπεζών που τη δάνεισαν. Οι επενδυτές δεν πρόκειται επομένως να μειώσουν το ήδη πολύ υψηλό επιτόκιο, ώστε να περιορίσουν έτσι τις χρηματικές επιπτώσεις μιας πιθανής αναδιάρθρωσης.

Το υψηλό επιτόκιο έχει ως συνέπεια ο δανεισμός να λειτουργεί αποσταθεροποιητικά, να αυξάνει σταθερά το χρέος. Γι’ αυτό βλέπουμε στις στατιστικές η Ελλάδα να χρωστά όλο και περισσότερα χρήματα παρά τις προσπάθειες που καταβάλλουμε. Για να μπορούμε να δανειζόμαστε χωρίς να αυξάνεται το χρέος πρέπει το ονομαστικό επιτόκιο να είναι συνεχώς μικρότερο του ονομαστικού ρυθμού ανάπτυξης, δηλαδή μικρότερο του 4,5%. Στη σημερινή κατάσταση με το επιτόκιο να βρίσκεται σε επίπεδο άνω του 10% δεν είναι ρεαλιστικό να ελπίζουμε ότι σύντομα θα υπάρξει κατακόρυφη πτώση του και θα φτάσει το 3,5%. Υπό τις συνθήκες αυτές χρειάζονται κινήσεις, που θα επαναφέρουν σαφήνεια για το τι θα συμβεί. Πρέπει να είναι πειστικές και να αποτελούν βιώσιμες λύσεις. Η έλλειψη ενός πειστικού σχεδίου ανάκαμψης προκαλεί την ένταση των αμφιβολιών για τη δυνατότητα θετικής έκβασης της κρίσης με αποτέλεσμα τη φυγή των καταθέσεων προς το εξωτερικό και τον αισθητό περιορισμό των ισχνών δυνατοτήτων ανάκαμψης.

Κατά την κυβέρνηση ο υπάρχων Μηχανισμός, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), θα μπορούν να αγοράζουν ελληνικά ομόλογα απευθείας από την Τράπεζα της Ελλάδος (πρωτογενής αγορά) σε περίπτωση που δεν έχει αποκατασταθεί η πρόσβαση «της Ελλάδας στις αγορές μέχρι τις αρχές του 2012». Ετσι η χώρα δεν διατρέχει τον κίνδυνο να μη διατεθούν τα ομόλογά της και να στερέψει η χρηματοδότησή της. Ωστόσο, κατά τη κυβέρνηση πάντα, «ενδεχόμενη διευκόλυνση της Ελλάδας μέσω της αγοράς ομολόγων από το EFSF θα πρέπει προηγουμένως να εγκριθεί ομόφωνα από το Euro-group, το οποίο πιθανώς να ζητήσει ανταλλάγματα στο πλαίσιο του υπάρχοντος Μνημονίου».

Η άποψη των Βρυξελλών
Η άποψη που επικρατεί στις Βρυξέλλες διαφέρει. Αναδεικνύει τις δυσκολίες αυτού του εγχειρήματος. Θεωρεί ότι η αγορά ελληνικών ομολόγων από τον υπάρχοντα ή τον μελλοντικό Μηχανισμό Στήριξης θα είναι δυνατή «μόνο ως εξαίρεση». Δεν θα μπορέσει να καταστεί μόνιμη πρακτική και εάν ακόμη οι αγορές διατηρήσουν τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα. Ο υφιστάμενος Μηχανισμός πιθανώς να αγοράσει ελληνικά ομόλογα μέχρι το 2013. Μετά όμως θα πρέπει ν’ απευθυνθούμε στο νέο μόνιμο Μηχανισμό (Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας-ΕΜΣ) υπό τους νέους αυστηρούς όρους που έχουν προβλεφθεί γι’ αυτή την περίπτωση.

Επιπρόσθετα οι εταίροι δεν είναι υποχρεωμένοι να περιορισθούν στο πλαίσιο του Μνημονίου. Μπορούν να επιβάλλουν άλλες λύσεις. π.χ. να ζητήσουν την αποτίμηση της βιωσιμότητας του χρέους και την αναδιάρθρωσή του σε περίπτωση που δεν κριθεί βιώσιμο. Είναι ρύθμιση που προβλέπεται στους όρους λειτουργίας του ΕΜΣ που εγκρίθηκαν την 25η Μαρτίου και αφορά την παροχή δανείων.

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν δανεισθεί από την ΕΚΤ δίνοντας ως ενέχυρο ομόλογα του Δημοσίου περίπου 98 δισ. ευρώ. Είναι ένα ποσό, το οποίο δύσκολα μπορεί να επιστραφεί στο άμεσο μέλλον. Οσο πάσχει η αξιοπιστία της χώρας, η διεθνής αγορά θα αρνείται τον δανεισμό σε ελληνικές τράπεζες. Χρειάζεται λοιπόν να συνεχισθεί η στήριξη από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ομως, η ΕΚΤ αμφιβάλλει αν πρέπει να συνεχίσει τη διαδικασία παροχής ρευστότητας. Κατά την άποψη πολλών μελών της Ευρωζώνης η πρακτική αυτή είναι αντίθετη με τις Συνθήκες. Εφαρμόστηκε λόγω των έκτακτων περιστάσεων και πρέπει να σταματήσει οπωσδήποτε. Η πίεση για να τερματίσει η ΕΚΤ τις παρεμβάσεις της θα επιταθεί, αν ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνεχίζει να αυξάνεται. Η προσφορά χρημάτων από την ΕΚΤ ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και άρα θα πρέπει να περιορισθεί. Στην περίπτωση αυτή οι ελληνικές τράπεζες θα πρέπει να βρουν αντίστοιχα κεφάλαια. Οι επιπτώσεις αυτές θα είναι στενότητα κεφαλαίων στην ελληνική αγορά και ύφεση, βαθύτερη απ’ ό,τι γνωρίσαμε μέχρι σήμερα.

Τα 50 δισ. ευρώ
Η Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΔΝΤ ελπίζουν ότι το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης ακινήτων ύψους 50 δισ. ευρώ θα συμβάλει αποφασιστικά στην ανατροπή της κατάστασης. Θα μειώσει το χρέος κατά 20% του ΑΕΠ και θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη. Στην απόφαση του Συμβουλίου Κορυφής υπάρχει ρητή αναφορά στο πρόγραμμα και ανάληψη από την Ελλάδα υποχρέωσης εκτέλεσής του. Ομως η πρόβλεψη, ότι η χώρα θα μπορέσει να πετύχει τον στόχο των 50 δισ. μέχρι το 2015 δεν είναι ρεαλιστική. Δεν υπάρχουν προεργασία, μελέτες ή σχέδια από τα οποία προκύπτει ότι είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί η αναληφθείσα υποχρέωση έγκαιρα στο σύνολό της. Οι καλές προθέσεις δεν αρκούν. Η εμπειρία δείχνει ότι χρειάζονται χρόνια έως ότου ωριμάσει και εφαρμοστεί το σχέδιο κατασκευής ενός έργου ή αξιοποίησης ενός περιουσιακού στοιχείου. Το αεροδρόμιο των Σπάτων και τα ξενοδοχειακά συγκροτήματα της Πύλου αποτελούν απτά παραδείγματα του μακρού χρόνου προεργασίας ώστε να μετουσιωθεί μια πρόθεση σε σχέδιο και έργο που αποδίδει χρήματα.

Η κυβέρνηση ακολουθεί μια πολιτική που μπορεί να περιγραφεί με τις λέξεις «βλέποντας και κάνοντας». Περιμένει τα αποτελέσματα της προσπάθειάς της και ανάλογα επιδιώκει πρόσθετους στόχους, ζητεί από τους δανειστές προσαρμογές των όρων του δανείου και διερευνά νέες δυνατότητες χρηματοδότησης. Είναι μια τακτική με χρονικό ορίζοντα ένα έως δύο χρόνια. Η στάση αυτή είναι κατανοητή. Μια που στην Ενωση θα συνεχισθεί η συζήτηση για την αντιμετώπιση της κρίσης, σχεδιασμοί για το μέλλον πρέπει να λάβουν υπόψη τους την υπάρχουσα ρευστότητα.

Ο προγραμματισμός όμως είναι αναγκαίος για να χειριστούμε τις αβέβαιες μελλοντικές εξελίξεις. Χρειάζεται ένα πλαίσιο πολιτικής που συνυπολογίζει τη δυναμική της εξέλιξης, τις μακροοικονομικές προοπτικές, το μέγεθος του χρέους και τις συνθήκες που το επηρεάζουν. Ο στόχος δεν είναι μόνο να εξασφαλισθεί η επόμενη δόση του δανείου. Μακροπρόθεσμες λύσεις ακόμη και λύσεις που σήμερα φαίνονται απίθανες ή απορριπτέες πρέπει να εξετάζονται συνεχώς. Εχει υποστηριχθεί για παράδειγμα η επιμήκυνση της διάρκειας όλων ανεξαιρέτως των δανείων και η μείωση του επιτοκίου τους περίπου στο επίπεδο εκείνου που πληρώνει η Γερμανία. Στο εξωτερικό όλο και περισσότεροι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η αναδιάρθρωση, η περικοπή δηλαδή του διαπραγματεύσιμου χρέους (αυτού που ανήκει σε ιδιώτες) κατά 30%, είναι η ενδεδειγμένη λύση. Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδος έχουν σθεναρά αρνηθεί την ανάγκη της αναδιάρθρωσης. Η αναδιάρθρωση καθιερώθηκε όμως από την απόφαση της 25ης Μαρτίου ως μέσο για τον περιορισμό του υπερβολικού χρέους μιας χώρας. Μπορεί να τεθεί ως προϋπόθεση της χορήγησης βοήθειας από τον νέο Μηχανισμό και έτσι να επιβληθεί σε μια χώρα.

Η μακρά και δύσκολη περίοδος προσαρμογής έχει μόλις αρχίσει. Ζήσαμε το πρώτο μεγάλο σοκ της κρίσης, αντιμετωπίσαμε τις άμεσες συνέπειες, αλλά η πραγματική δοκιμασία των οικονομικών και πολιτικών αντοχών μας θα έρθει τα επόμενα χρόνια, όταν χρειαστεί εμμονή στον στόχο. Για να ισχυροποιηθεί η στήριξη της κυβέρνησης από την κοινή γνώμη σ’ αυτή τη μεγάλη προσπάθεια χρειάζεται μια πειστική απάντηση στα ερωτήματα και τις απορίες που μας απασχολούν. Ασάφειες που παραμένουν και δεν διευκρινίζονται μπορεί να οδηγήσουν τη χώρα σε μεγαλύτερη ακόμη αστάθεια. Οπως χρειάζεται και μια μεγαλύτερη αίσθηση της συνευθύνης των άλλων πολιτικών δυνάμεων και των κοινωνικών εταίρων, προκειμένου μέσα από μια συνεννόηση να προκύψει ένας σχεδιασμός ρεαλιστικής εξόδου από την κρίση.
Διαβάστε περισσότερα!